Emotieregulatie versterken thuis en onderweg: Hoe supporters kunnen ondersteunen bij te sterke emoties 

Els Verheyen & Jiska Beterams, ANBN

Els en Jiska van ANBN vertegenwoordigen de stem van cliënten en naasten. Els Verheyen is klinisch psycholoog, psychotherapeut, ervaringsdeskundige en voorzitter van de patiënten- en familieorganisatie ANBN vzw. Jiska Beterams is psychologisch consulent, ervaringsdeskundige en zet zich op vrijwillige basis in voor de patiënten- en familieorganisatie ANBN.

Hoe kunnen ouders, partners, broers en zussen, ondersteunen bij sterke emoties? ANBN vroeg aan naasten en aan personen met de problematiek naar hun ervaringen.

Wanneer lopen emoties op?

Situaties die vaak intense emoties oproepen bij mensen met een eetstoornis zijn weegmomenten (vooral als deze onverwacht zijn), confrontatie met de spiegel, en onvoorspelbare of onvoorziene situaties. Voorbeelden hiervan zijn maaltijden, afspraken met anderen, werk en school,…

Veel mensen met eetproblemen voelen onmacht bij eetbuien (eetbuien worden dan ook gekenmerkt door controleverlies), bij het proberen uitstellen van eetbui, bij ‘kiezen voor opname’, bij de keuze om eerlijk te zijn of juist niet eerlijk te zijn rond hun symptomen, bij overprikkeling (een vol hoofd hebben) en bij verlies van structuur of controle. Zich niet begrepen of erkend voelen door anderen, of zichzelf bekritiseren kan kwaadheid oproepen.

Belangrijk is ook om rekening te houden met trauma. Je kan pas emoties reguleren als je zorgt voor veiligheid. Bij trauma komen verschillende emoties tegelijk boven zoals schuld, schaamte, verdriet, kwaadheid, walging,… Hierdoor is het moeilijk om te kunnen verwoorden wat je voelt. Het omgaan met triggers kan een uitdaging zijn omdat ze onverwacht opduiken. Iemand met een heftig verhaal gaat vaak de interne overweging maken om erover te spreken of het te verbergen, vanuit zorg voor de ander (kan de persoon die voor mij zit het verhaal wel aan?). Het is aan de hulpverlener om de cliënt gerust te stellen dat het verhaal er mag zijn, hoe heftig ook. 

Wat kan je doen om emoties te reguleren?

Basistechnieken

  • Erkenning geven: Benoemen en omvatten
    • Vb. Met emotiemeter – emotiecirkel
  • Ontspannen
    • Rusten, yoga, hartritme, muziek, geuren, kleuren,…
  • Afleiden
    • Aandacht op iets anders brengen, bv. Tekenen, praten tijdens het eten, lezen, tv-kijken,…
  • Inspannen
    • Bewegen, energie ombuigen naar iets constructiever, probleem aanpakken

Hersteldoos maken en gebruiken

Vul een doos met spulletjes en reminders die je kunnen helpen op momenten dat de emoties intens zijn. Denk aan dingen die verschillende zintuigen prikkelen (Tast, Geur, Visueel, Smaak, Auditief, Cognitief; bv.  spel, dagboek met leuke ervaringen, muziek die een match heeft met hoe je je voelt, een emotiemeter…).

Crisiskaart maken en gebruiken

Wie en wat zou je nu kunnen helpen? Je kan een Word-document downloaden op anbn.be/downloads (ga naar: informatie – maak je eigen crisiskaart).

3. Negen tips van en voor naasten 

1. Word supporter, geen quick fixer

Wees geen neushoorn, maar een dolfijn. Denk niet dat jij het kan oplossen voor je naaste.

2. Maak tijd voor elkaar

Er is meer dan de eetstoornis alleen. Geef de partnerrelatie en de andere kinderen ook eens exclusieve aandacht. Geef de gezonde stukken van de persoon met een eetstoornis ook aandacht.

3. Ook jij mag grenzen aangeven

De emotionele overspoeling die de persoon met een eetstoornis ervaart, kan ook teveel worden voor naasten. Je kan ook vragen voor een time-out als het te veel wordt.

4. Zelfzorg is zo belangrijk, want dit is een marathon!

Zorg dragen voor een naaste met een eetstoornis is geen sprint maar een marathon, dus zorg voor voldoende brandstof voor jezelf. Zorg bijvoorbeeld voor een eigen plek waar je jezelf kan afzonderen (bv. tuinhuis).  

5. Informeer jezelf, maar luister ook

Een eetstoornis is een erg unieke of persoonlijke ervaring. Jezelf informeren over wat een eetstoornis met je naaste doet, is zinvol. Bevraag echter ook hoe dit voor jouw naaste is: wat is herkenbaar en wat is mogelijk ook anders?

6. Je kan het niet oplossen, maar er wel zijn

“Wat kan ik voor je doen nu? Of mag ik er gewoon even bij komen zitten?”

Soms is het genoeg om ‘er te zijn’. Soms is het helpend om alternatieven voor te stellen (max. 3).

7. Valideer gevoelens

Het kan soms voor omstaanders moeilijk te begrijpen zijn waarom iemand met een eetstoornis zich op een bepaalde manier voelt, of zwaar tilt aan bepaalde zaken. Ook al is het soms moeilijk je in te leven in de leefwereld van je naaste met een eetstoornis, valideer deze gevoelens wel (bv. “ik zie dat je overstuur bent”). 

8. Gebruik verbindende taal

Reageer niet in volle emotie, ga niet in opbod. Beschrijf de situatie of het gedrag. Benoem wat jij erbij voelt. Vraag wat de ander van jou nodig heeft en benoem wat jij zelf van  de ander nodig hebt. Vraag hoe dit voor de ander ervaren wordt. Luister en erken.

9. Eten is normaal

Eten is een gevoelig en beladen thema en tegelijk mag het ook ‘normaal’ zijn. Forceer mensen niet om iets te eten of verbied niet om iets te eten, tenzij de persoon zelf jou vraagt om daar (tijdelijk) in te helpen.

Besluit

Emotieregulatie kan moeilijk lopen bij personen met een eetstoornis, en dit heeft ook een impact op hun naasten. Om zorg te dragen voor een ander, hebben we ook zelf zuurstof nodig. Het is dus belangrijk voor naasten om zorg te blijven dragen voor zichzelf en hun grenzen te bewaken. 

Nuttige links

Meer nieuws
  • Nieuw draaiboek voor diëtisten: behandeling van kinderen en adolescenten met overgewicht

    NOV 2022 – Ontdek snel het nieuwe draaiboek voor diëtisten!

  • World Children's Day - samen het welzijn van kinderen verbeteren

    NOV 2022 – Ter gelegenheid van World Children’s Day, zetten we graag ons basisdraaiboek rond kinderen met eet- en gewichtsproblemen in de kijker.

  • Toolkit voor sportclubs

    Nov 2022 – Deze toolkit is een verzameling van praktisch inzetbare instrumenten, nuttige informatie en inspiratie om sportclubs te ondersteunen én gezonder te maken.

  • Nieuw advies van Hoge Gezondheidsraad rond de marketing van ongezonde voeding bij kinderen

    OKT 22. In een nieuw advies roept de Hoge Gezondheidsraad (HGR) de overheden op om kinderen en jongeren te beschermen tegen de marketing van ongezonde voeding. Lees hier meer!

Bekijk al het nieuws

sheds plans Hip Roof Shed Plans 10×18 Clerestory Dormer Shed Plans 20×12 Bali Out Call Message