Emotieregulatie voor psychologen: een nieuwe emotieregulatie-training, gebaseerd op het adaptive coping with emotions model: EuREKA

Dr. Taaike Debeuf, UGent, Plan C, en Eetexpert 

Een model voor emotieregulatie: noodzakelijke vaardigheden

Emotieregulatie is een multidimensioneel construct dat verwijst naar een heterogene set van processen die gebruikt worden om emotionele ervaringen te veranderen. Hierbij zijn 2 toonaangevende conceptualisaties van emotieregulatie (ER) van belang: (1) een strategie-gebaseerde conceptualisatie (Gross, 1998) en (2) een dimensionele benadering, met aandacht voor het algemeen emotioneel functioneren (Gratz & Roemer, 2004). Beiden zijn noodzakelijk om het veelzijdige karakter van ER te begrijpen. Beide worden dan ook in het Adaptive Coping with Emotions model van Berking & Whitley (2014) vervat. Dit model stelt dat adaptieve ER bestaat uit de interactie tussen 7 verschillende vaardigheden die in een bepaalde volgorde toegepast dienen te worden. Twee vaardigheden daarvan blijken essentieel: (1) het actief en doelgericht aanpassen van de emotie met behulp van ER strategieën en (2) het accepteren en tolereren van de emoties. De andere 5 vaardigheden faciliteren het gebruik van deze 2 essentiële vaardigheden: (1) bewust jouw gevoelens kunnen waarnemen zonder deze onmiddellijk als goed of slecht te beoordelen, (2) je gevoelens kunnen herkennen, benoemen, intensiteit inschatten en lichamelijke gewaarwordingen begrijpen als een signaal van je gevoel, (3) kunnen analyseren vanwaar je gevoel komt (5G schema), (4) jezelf emotioneel kunnen ondersteunen, zelfcompassie en (5) bereidheid tot confrontatie. 

Figuur1. Het “adaptive coping with emotions” model. Geciteerd uit Berking & Whitley (2014). 

Hoe kunnen we emotieregulatie versterken bij kinderen en jongeren? 

EuREKA staat voor EmotieREgulatietraining bij Kinderen en Adolescenten, en poogt om deze 7 vaardigheden te vertalen naar een praktisch therapeutisch behandelkader voor kinderen en jongeren (Braet & Berking, 2019; Braet & Berking, eds, 2019; Verbeken et al., 2019). Het betreft een transdiagnostische groepstraining, ontwikkeld voor jongeren tussen 10 en 14 jaar, en is gebaseerd op het therapiemodel voor volwassenen (Berking & Schwarz, 2014). Jongeren met eetstoornissen kunnen dus baat hebben bij deze training, maar evengoed jongeren met een andere problematiek.  De EuREKA training bestaat uit het aanleren van 6 verschillende vaardigheden (Braet & Berking, 2019; Braet & Berking, eds, 2019; Verbeken et al., 2019): 

  • ONTSPAN: stress/emotionele ervaringen geven automatische lichamelijke reacties, bv. een versnelde hartslag, spierspanning, … Dit waren in onze overleving als mens, bij confrontatie met levensbedreigende situaties (zoals oog in oog staan met een roofdier), adaptieve lichamelijke reacties die aanleiding gaven tot de “vechten, vluchten, of bevriezen” (fight/flight/freeze) reactie. Vandaag is onze fysieke omgeving veranderd en is de kans groter dat we stress ervaren binnen een niet-levensbedreigende situatie. Om dan op een adequate manier je emoties te kunnen onderzoeken, is het noodzakelijk dat eerst de lichamelijke arousal kan worden verminderd, aan de hand van bv. buikademhaling en spierontspanning. 
  • BELEEF: in een tweede stap is het belangrijk om gevoelens te leren benoemen, om verschillende intensiteiten van gevoelens te leren aanvoelen en om lichamelijke gewaarwordingen te leren koppelen aan gevoelens zonder een waardeoordeel te vellen over onze gevoelens. Elk gevoel geeft ons namelijk een boodschap, en daarom is het van belang dat we ons gevoel niet onmiddellijk gaan beoordelen als goed of slecht. 
  • AANVAARD EN HOU VOL: Wij mogen ons boos/bang/verdrietig voelen. Deze acceptatie blijkt zelf een noodzakelijke voorwaarde te zijn om tot een effectieve regulatie te komen verderop in de EuREKA cirkel, en is niet hetzelfde als de situatie aanvaarden die ons het moeilijke gevoel geeft. Bijkomend is het ook van belang om het minder fijn gevoel even vol te houden en na te gaan wat de boodschap is die het gevoel jou wil geven: Wat is de functie van het gevoel? 
  • SUPPORTER VOOR JEZELF: Binnen deze stap gaat het erom dat je jouzelf als persoon graag mag blijven zien, ook al heb je een moeilijke emotionele ervaring. Vaak uiten we zelfkritiek op het moment dat we een lastige emotionele ervaring hebben. Echter, het is net veel adaptiever om jezelf graag te blijven zien, en jezelf liefdevol te omarmen, ook op moeilijke momenten. 
  • ANALYSEER: Ga na waarom je dit gevoel hebt. Wat was de aanleiding? Welke gedachten treden op? Welk gedrag heb je gesteld,….? 
  • REGULEER. Pas in deze stap kan effectief gepoogd worden om iets aan het gevoel te veranderen, bv. intensiteit verlagen, of de manier waarop we het gevoel communiceren; het gaat niet over het veranderen van het gevoel in een ander gevoel, of het gevoel wegduwen. Belangrijk is dat kinderen en jongeren verschillende strategieën aangeleerd krijgen, om zo de emotieregulatie-flexibiliteit te faciliteren: afhankelijk van de situatie, afhankelijk van de context zal de ene strategie beter werken dan de andere strategie. 
Figuur 2. EuREKA-cirkel. Geciteerd uit Verbeken et al., 2019. 

Referenties 

Berking, M., & Whitley, B. (2014). The adaptive coping with emotions model (ACE model). In Affect regulation training (pp. 19-29). Springer, New York, NY.

Berking, M., & Schwarz, J. (2014). Affect regulation training. Handbook of emotion regulation2, 529-547.

Braet, C., & Berking, M. (2019). Emotieregulatie-training bij kinderen en adolescenten. Bohn Stafleu van Loghum.

Braet, C., & Berking, M. (Eds.). (2019). Emotieregulatietraining bij kinderen en adolescenten: therapeutenboek. Springer Nature.

Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. Journal of psychopathology and behavioral assessment26(1), 41-54.

Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of general psychology2(3), 271-299.

Verbeken, S., Boelens, E., Debeuf, T., Volkaert, B., Van Malderen, E., Wante, L., & Braet, C. (2019). EuREKA: een transdiagnostisch emotieregulatietrainingsprotocol voor kinderen en adolescenten met psychische klachten. In Emotieregulatietraining bij kinderen en adolescenten (pp. 139-247). Bohn Stafleu van Loghum, Houten.

Meer nieuws
  • Nieuw draaiboek voor diëtisten: behandeling van kinderen en adolescenten met overgewicht

    NOV 2022 – Ontdek snel het nieuwe draaiboek voor diëtisten!

  • World Children's Day - samen het welzijn van kinderen verbeteren

    NOV 2022 – Ter gelegenheid van World Children’s Day, zetten we graag ons basisdraaiboek rond kinderen met eet- en gewichtsproblemen in de kijker.

  • Toolkit voor sportclubs

    Nov 2022 – Deze toolkit is een verzameling van praktisch inzetbare instrumenten, nuttige informatie en inspiratie om sportclubs te ondersteunen én gezonder te maken.

  • Nieuw advies van Hoge Gezondheidsraad rond de marketing van ongezonde voeding bij kinderen

    OKT 22. In een nieuw advies roept de Hoge Gezondheidsraad (HGR) de overheden op om kinderen en jongeren te beschermen tegen de marketing van ongezonde voeding. Lees hier meer!

Bekijk al het nieuws

sheds plans Hip Roof Shed Plans 10×18 Clerestory Dormer Shed Plans 20×12 Bali Out Call Message