Voor u gelezen: richtlijninformatie

Voor u gelezen: richtlijninformatie

We zetten graag enkele interessante richtlijnen rond eet- en gewichtsproblemen in de kijker: een richtlijn van de WHO rond het gebruik van GLP-1, en een aanvulling op het aanbod SEES-guidelines (safe exercise at every stage).

De WHO-richtlijn voor het gebruik van GLP-1 voor de behandeling van obesitas bij volwassenen

In december 2025 publiceerde de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) de eerste richtlijn over het gebruik van GLP-1 analogen (Glucagon-Like Peptide) voor de behandeling van obesitas bij volwassenen.

Deze richtlijn* is tot stand gekomen op vraag van de lidstaten die een antwoord willen geven op de snelle toename van obesitas in de wereld. De inhoud is gebaseerd op de grondige analyse van de actuele evidentie en in overleg met belanghebbenden inclusief mensen met ervaringsdeskundigheid.

Wereldwijd leeft meer dan 1 miljard mensen met obesitas, een cijfer dat volgens de WHO zonder drastische actie zou verdubbelen tegen 2030. In Vlaanderen leeft 18% met obesitas (i.e. ~1.2600.000 mensen) (Bron Sciensano 27 juni 2024).

GLP-1 medicatie werd ontwikkeld voor de behandeling van type 2 diabetes. Het help bij het verlagen van de glucose in het bloed.  Deze medicatie vermindert ook de eetlust en vergroot het verzadigingsgevoel, met gewichtsverlies tot gevolg. Hongergevoel en zin in eten zijn vaak obstakels bij de conservatieve obesitasbehandeling. Vandaar dat deze medicijnen dan ook tot een keerpunt hebben geleid in de behandeling van obesitas.

Deze WHO-richtlijn stelt dat deze medicatie deel kan uitmaken van een integrale aanpak van obesitas, in combinatie met gezonde voeding, bewegen en begeleiding door zorgverstrekkers.  De WHO stelt duidelijk dat GLP-1 medicatie alléén geen oplossing zal bieden voor de globale gezondheidsuitdaging die obesitas met zich brengt. De medicatie kan wel bijdragen tot het verminderen van de persoonlijk en gezondheidsgevolgen van obesitas voor het individu en de kosten voor de maatschappij.

De WHO-richtlijn omvat twee conditionele aanbevelingen:

1. Bij volwassenen kan GLP-1 medicatie gebruikt worden voor de langdurige behandeling van obesitas (i.e. ³ 6 maanden), met uitzondering van de zwangerschapsperiode. Deze aanbeveling is conditioneel omwille van de beperkte evidentie omtrent de lange termijn effectiviteit en veiligheid, de gevolgen van langdurig gebruik en stopzetten van medicatie, de kosten, de gezondheidssystemen die nog niet voldoende voorbereid zijn en mogelijke implicatie van onevenwicht in toegang tot de medicatie.
2. Intensieve gedragsinterventies (IBT) kunnen aangeboden worden aan volwassenen die GLP-1 medicatie nemen voor de behandeling van obesitas. IBT omvat o.a. stellen van doelen voor gezonde voeding en beweging, wekelijkse counseling en regelmatige evaluatie van resultaten. Wetenschappelijke evidentie voor deze aanbeveling is nog beperkt maar zou het effect van de behandeling kunnen bevorderen.

Beide aanbevelingen zijn ‘conditioneel’ wat aangeeft dat bij de implementatie de voor- en nadelen overwogen moeten worden.

Hoewel GLP-1 medicatie een significante wetenschappelijke doorbraak in de obesitas behandeling betekenen, zullen ze de hoge prevalentie van obesitas wereldwijd  niet oplossen. De aanpak van obesitas vereist een shift naar een strategie met de volgende drie pijlers:

1. Het creëren van een gezondere omgeving door een sterk beleid op bevolkingsniveau om gezondheid te bevorderen en obesitas te voorkomen;
2. Het beschermen van personen met een hoog risico op het ontwikkelen van obesitas en de gevolgen, door gerichte screening en gestructureerde vroege interventies;
3. Het verzekeren van toegang tot levenslange, persoonsgerichte zorg.

De richtlijn benadrukt dat eerlijke toegang tot de medicatie nodig is en dat de gezondheidssystemen zich beter moeten voorbereiden op gebruik van GLP-1 medicatie. Om aan de vraag te voldoen is dringende actie nodig voor voldoende productie, betaalbaarheid en aangepast gezondheidssystemen. Er is nood aan hoog-kwalitatieve obesitaszorg waarbij medicaties en gedragstherapieën geïntegreerd zijn. De voorspelling is dat tegen 2030 slechts aan 10% van de vraag kan voldaan worden. Voor 2026 heeft de WHO de intentie om samen met belanghebbende partijen een transparant en rechtvaardig systeem te promoten zodat zij met de hoogste nood eerst geholpen kunnen worden.

* WHO-richtlijnen worden ontwikkeld volgende de GRADE-benadering (Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation). Dit is een gestructureerde en transparante methode om de kwaliteit van de wetenschappelijke evidentie en sterkte van de aanbevelingen te evalueren.

Bronnen

WHO guideline on the use of glucagon-like peptide-1 (GLP-1) therapies for the treatment of obesity in adults. Geneva: World Health Organization; 2025. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.

Celletti F, Farrar J, De Regil L. World Health Organization Guideline on the Use and Indications of Glucagon-Like Peptide-1 Therapies for the Treatment of Obesity in Adults. JAMA. 2025 Dec 1. doi: 10.1001/jama.2025.24288. Epub ahead of print. PMID: 41324410.

SEES-guidelines: nu ook voor jongeren 

SEES (Safe Exercise at Every Stage) biedt handvatten rond het opnemen van beweging binnen de behandeling van eetstoornissen, en het omgaan met bewegingsdrang. Er was al een versie voor volwassenen (2018) en voor sporters (SEES-A, 2020). In 2025 verscheen ook een versie voor jongeren (SEES-Y, 2025). De nieuwe richtlijn focust op vormen van beweging die relevant zijn voor jongeren, zoals sport, spel en de gymnastiekles. Alle richtlijnen vind je hier.