Nieuws
World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals
De World Obesity Atlas is een periodiek rapport van de World Obesity Federation dat verschijnt rond World Obesity Day en wereldwijde, regionale en nationale gegevens en prognoses bundelt over de prevalentie van overgewicht en obesitas, de gezondheidsimpact ervan en de beleidsmatige aanpak binnen landen.
De Obesity Atlas 2026 focust dit jaar op kinderen en jongeren en schetst een duidelijke boodschap: obesitas bij kinderen en jongeren neemt wereldwijd verder toe en vormt één van de grootste uitdagingen voor de volksgezondheid van de komende decennia. Wereldwijd leeft momenteel meer dan één op de vijf kinderen en jongeren (5–19 jaar) met overgewicht of obesitas. Indien de huidige trends zich voortzetten, zal dit tegen 2040 toenemen tot ongeveer één op de vier kinderen en jongeren. Het aantal kinderen en jongeren met obesitas alleen zal naar verwachting oplopen tot ongeveer 227 miljoen. Deze cijfers illustreren dat obesitas niet langer een probleem is van een beperkte groep of van enkele landen, maar een mondiale uitdaging die een brede en gecoördineerde maatschappelijke aanpak vereist.
De Atlas benadrukt bovendien dat de sterkste stijging van obesitas de komende jaren wordt verwacht in lage- en middeninkomenslanden. Gezondheidszorgsystemen in deze landen worden hierdoor geconfronteerd met een dubbele uitdaging: zij blijven kampen met ondervoeding en infectieziekten, terwijl tegelijkertijd het aantal kinderen en jongeren met overgewicht en obesitas snel toeneemt. Toch zullen in de (nabije) toekomst de hoogste prevalenties nog worden gezien in Noord- en Zuid-Amerika, de Oostelijke Middellandse Zeeregio en de Westelijke Stille Oceaanregio. Toch blijkt ook in België en West-Europa een jaarlijkse groeisnelheid, weliswaar minder uitgesproken dan in andere regio’s van de wereld (Jaarlijkse groeisnelheid België is 2 à 3%). Dit benadrukt dat obesitas een wereldwijd gezondheidsvraagstuk is dat alle landen aangaat, maar niet overal dezelfde oorzaken, gevolgen of beleidscontext kent.
De gevolgen van obesitas beginnen bovendien vaak al op jonge leeftijd. De Atlas schat dat tegen 2040 ongeveer 120 miljoen kinderen en jongeren vroege tekenen zullen vertonen van chronische aandoeningen die samenhangen met obesitas, waaronder type 2-diabetes, hypertensie, cardiovasculaire risicofactoren en metabole dysfunctie geassocieerde leververvetting (MASLD). Hierdoor ontstaat al tijdens de kinder- en adolescentiejaren een aanzienlijke ziektelast, die de kans op gezondheidsproblemen en vroegtijdige morbiditeit op volwassen leeftijd verder vergroot. Naast deze lichamelijke gevolgen erkent de Atlas ook dat kinderen en jongeren met obesitas vaker geconfronteerd worden met gewichtsstigma, sociale uitsluiting en een verminderde kwaliteit van leven.
De Atlas beschouwt obesitas als een complexe, chronische aandoening die ontstaat door een dynamisch samenspel van biologische, psychologische, sociale, economische en omgevingsfactoren. Genetische aanleg, neurobiologische processen, leefomstandigheden, sociaaleconomische factoren en de fysieke voedsel- en beweegomgeving beïnvloeden elkaar voortdurend. Deze complexiteit maakt duidelijk dat obesitas niet kan worden herleid tot een gebrek aan motivatie, discipline of wilskracht.
Een centrale boodschap van de Atlas is daarom dat obesitas niet uitsluitend een verantwoordelijkheid is van het individu of het gezin, maar in belangrijke mate wordt beïnvloed door de obesogene omgeving. De ruime beschikbaarheid en intensieve marketing van energierijke voeding, de consumptie van suikerhoudende dranken, beperkte mogelijkheden om veilig te bewegen en hardnekkige sociaaleconomische ongelijkheden maken gezonde keuzes voor veel gezinnen moeilijk. Gezonde keuzes vragen daarom niet alleen individuele inspanningen, maar ook een omgeving die deze keuzes ondersteunt.
In dat kader is de evaluatie van het huidige beleid, volgens de Atlas, zorgwekkend. De Atlas stelt vast dat veel landen nog onvoldoende beschermende beleidsmaatregelen hebben ingevoerd om de stijgende prevalentie van obesitas effectief af te remmen. Ondanks de sterke wetenschappelijke onderbouwing blijven maatregelen zoals de regulering van marketing van ongezonde voeding gericht op kinderen, belastingen op suikerhoudende dranken, gezonde voedingsomgevingen op school, duidelijke voedingsetikettering, monitoring van obesitas en geïntegreerde nationale actieplannen in veel landen beperkt of onvolledig geïmplementeerd. Hierdoor blijft de maatschappelijke omgeving obesitas in belangrijke mate in stand houden. Volgens de Atlas verloopt de beleidsrespons aanzienlijk trager dan de snelheid waarmee de prevalentie van obesitas wereldwijd toeneemt.
De Atlas benadrukt daarom dat preventie zo vroeg mogelijk moet starten. Investeren in een gezonde ontwikkeling vóór de zwangerschap, tijdens de eerste levensjaren en gedurende de volledige kindertijd biedt de grootste gezondheidswinst. Tegelijk blijft kwalitatieve, toegankelijke en langdurige behandeling essentieel voor kinderen, jongeren en volwassenen die reeds met obesitas leven. Preventie en behandeling vormen geen tegengestelde strategieën, maar zijn complementaire onderdelen van een geïntegreerde aanpak.
Voor zorgprofessionals betekent dit dat zij een sleutelrol spelen in het aanbieden van wetenschappelijk onderbouwde, persoonsgerichte en stigma-sensitieve zorg. Tegelijk maakt de World Obesity Atlas 2026 duidelijk dat zorg alleen de obesitasepidemie niet kan keren. Duurzame gezondheidswinst vraagt om een ‘whole-of-society’ en ‘whole-of-government’ aanpak, waarbij gezondheidszorg, onderwijs, lokale besturen, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en andere sectoren gezamenlijk verantwoordelijkheid opnemen voor het creëren van een gezondere leefomgeving. Individuele zorg en structureel preventiebeleid zijn daarbij geen afzonderlijke sporen, maar onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Ook in België en Vlaanderen wordt deze nood aan een geïntegreerde aanpak steeds meer erkend. Binnen het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg werd obesitas bij kinderen en jongeren expliciet als één van de prioritaire doelgroepen opgenomen. Het voorziene programma wil inzetten op het volledige continuüm van preventie, vroegdetectie, vroeginterventie, zorgcoördinatie en doelgerichte behandeling, met een betere afstemming tussen de verschillende betrokken zorg- en welzijnsactoren. Dit sluit nauw aan bij de boodschap van de World Obesity Atlas. Voor Vlaanderen ligt hierbij een belangrijke opdracht in het verbinden van preventie en zorg en in het organiseren van goede zorgcoördinatie en casemanagement, terwijl ook de federale overheid en andere beleidsniveaus hun hefbomen moeten opnemen. De Vlaamse overheid heeft aangegeven hierin samen te willen werken binnen het interfederale kader, met behoud van de Vlaamse regie over zorgcoördinatie en casemanagement. De verdere concrete uitrol van dit programma is daarom een belangrijke kans om de principes van geïntegreerde, toegankelijke en stigma-sensitieve zorg daadwerkelijk te vertalen naar de praktijk.
Meer lezen
World Obesity Federation. (2026). World obesity atlas 2026: Childhood obesity (2nd ed.). https://data.worldobesity.org/publications/?cat=24
Datum laatste aanpassing: 28 september 2026
Nieuws
World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals
sep 2026 – World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals De World Obesity Atlas is een periodiek rapport van de World Obesity Federation dat verschijnt rond World Obesity Day en wereldwijde, regionale en nationale gegevens en prognoses bundelt over de prevalentie van overgewicht en obesitas, de gezondheidsimpact ervan en de beleidsmatige aanpak binnen landen. De Obesity Atlas […]
Kennisdag 2026: herbeleef de highlights!
sep 2026 – Kennisdag 2026: herbeleef de highlights! Deze kennisdag stond in het teken van preventie en behandeling van ARFID bij jongeren en volwassenen. Lees hier de highlights van deze dag! Verslagen Na een pakkende getuigenis van ervaringsdeskundige ouder Anneke Erkelens (EetMee) gaven verschillende sprekers lezingen rond de theorie en praktijk bij ARFID. Lees hier de samenvatting van […]
Oudertrainingen eetstoornissen starten dit najaar opnieuw
aug 2026 – Oudertrainingen eetstoornissen najaar 2026 Dit najaar starten er opnieuw op diverse plaatsen in Vlaanderen of online oudertrainingen voor ouders of andere zorgfiguren van iemand met een eetstoornis. Ga na of er in jouw regio een groep van start gaat en misschien kan je als hulpverlener of naaste wel een ouder hiernaar doorverwezen. Wat heeft een […]
Tussen privacy en rolmodel: hoe praten we over het lichaam van een idool?
aug 2026 – Tussen privacy en rolmodel: hoe praten we over het lichaam van een idool? De laatste tijd is er veel te doen rond de zangeres Ariana Grande. Haar uiterlijk en gewicht worden uitgebreid besproken in de media en op sociale media. Als organisatie die werkt rond de preventie en zorg voor eet- en gewichtsproblemen, wil Eetexpert daar graag […]
Nieuwe eerstelijnsrichtlijn obesitas bij kinderen en jongeren
jul 2026 – Een nieuwe eerstelijnsrichtlijn Obesitas bij kinderen en jongeren De Werkgroep Ontwikkeling Richtlijnen Eerste Lijn (WOREL) ontwikkelde en publiceerde de nieuwe eerstelijnsrichtlijn ‘Obesitas bij kinderen en jongeren’ (26/06/2026). Deze evidence-based richtlijn ondersteunt zorgprofessionals bij de aanpak van obesitas bij kinderen en adolescenten in de eerstelijnszorg. De richtlijn is bedoeld voor alle zorgverleners in het eerste zorgniveau […]
Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker?
jun 2026 – Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker? Vlamingen willen wel gezonder eten, maar ze slagen er niet in om die goede bedoelingen ook echt in de praktijk om te zetten. Door hen niet alleen te sensibiliseren over de kracht van gezonde voeding, maar door ook de voedselomgeving aan te pakken, kunnen we […]
Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer
jun 2026 – Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer beschikbaar: voor het eerst zicht op de eetcompetentie van de Vlaamse bevolking De Preventiebarometer is een populatierepresentatieve studie van Sciensano bij de volwassen Vlaamse bevolking waarbij men zicht wil krijgen op leefstijlgedrag binnen thema’s zoals voeding, beweging, vaccinatie en andere gezondheidsbevorderende maatregelen. Daarnaast bevraagt men factoren die het […]
EOSS-P aangepast aan Belgische context – update
jun 2026 – EOSS-P aangepast aan Belgische context – update Het Edmonton Obesity Staging System for Pediatrics (EOSS-P) speelt een belangrijke rol in de ernstinschatting en zorgtoewijzing van kinderen en jongeren met obesitas, en zo ook in het zorgtraject voor kinderen met obesitas. Op basis van input van het KCE werd dit in oorsprong Canadese instrument in 2023 […]