Sciensano rapporteert over de corona-gezondheidsenquêtes

Sciensano, het wetenschappelijk instituut dat de volksgezondheid in België opvolgt, monitorde de voorbije maanden de impact van de COVID19-pandemie aan de hand van verschillende gezondheidsenquêtes. Hierin bekijken de onderzoekers van Sciensano niet enkel de kennis rond de maatregelen, maar ook de impact op geestelijke gezondheid, eet- en beweeggedrag, huiselijk geweld, gebruik van slaap- en kalmeermiddelen  en dergelijke meer. De eerste enquête werd gelanceerd drie weken na de coronamaatregelen en focuste o.m. op kennis en naleving van de maatregelen en de impact op onze geestelijke gezondheid, de tweede vond twee weken later plaats en bevatte o.m. de impact op onze leefstijl, en de derde enquête kwam online eind mei, na versoepeling van de maatregelen.

De eerste resultaten van deze enquêtes zijn intussen gepubliceerd. Hierin zien we bijvoorbeeld dat angst- en depressieve klachten het hoogst waren aan het begin van de coronacrisis en bijhorende maatregelen, en afgenomen zijn na de versoepeling. Deze klachten zijn echter nog steeds hoger zijn dan vóór de coronacrisis. Deze klachten variëren tussen groepen, en zijn bv. hoger bij personen die het financieel moeilijker hebben, of meer geïsoleerd zijn door hun gezinssituatie. Ook slaapproblemen waren de voorbije maanden opvallend hoog bij de bevolking, en deelnemers rapporteerden een toename in hun gebruik van slaap- en kalmeermiddelen. Verder zien we dat cijfers rond huiselijk geweld en suïcidaliteit zijn toegenomen.

De impact van de crisis en bijhorende maatregelen toonde zich ook in onze leefstijl in de voorbije maanden. Ongeveer de helft van de deelnemers merkte veranderingen in beweeggedrag (sommigen bewogen meer, vooral jongeren, anderen minder, vooral wie alleen woont). Er was ook een verdubbeling in het percentage personen dat meer dan 8u per dag zit (sedentair gedrag), en dit was vooral het geval bij volwassenen die hun werk kon verderzetten via telewerk. De resultaten rond eetgedrag zijn niet zo eenduidig. Enerzijds zien we dat de dagelijkse consumptie van groenten en fruit gedaald is in vergelijking met de gezondheidsenquête van 2018, en dat de dagelijkse consumptie van zoete en zoute snacks stabiel bleef. Dit gaat dus over de frequentie van consumptie. Anderzijds rapporteerden deelnemers over veranderingen in de hoeveelheid die ze aten van verschillende voedingsmiddelen tijdens de COVID-maatregelen. De meeste deelnemers (4 op 5) merkten geen veranderingen in de hoeveelheid groenten en fruit die ze aten. Ongeveer 1 op 3 gaf daarnaast aan grotere hoeveelheden zoete en zoute tussendoortjes te eten. Verder was er een afname in de het eten van voeding die buitenshuis bereid was (wat gelinkt kan worden aan de sluiting van de horeca). Niet onbelangrijk zijn ook de cijfers rond voedselonzekerheid: bij 1/10 was er angst niet voldoende voedsel te kunnen kopen, bij 1/20 was dit ook daadwerkelijk het geval, en 1/10 kon het zich niet veroorloven om gezond en evenwichtig te eten tijdens de COVID-19-crisis.

Nog complexer wordt het als we de cijfers rond gewichtstoestand nader bekijken. Ten eerste zien we dat de gemiddelde BMI gestegen is van 25.5 naar 26.0. Door verschuivingen in gewichtscategorie, nam het percentage volwassenen met een normaal gewicht af, en nam het percentage met obesitas toe sinds de nationale gezondheidsenquête van 2018, van 15.9% naar 19.0% van de volwassenen. Ongeveer 1/4 van de deelnemers gaf ook aan te zijn bijgekomen in de voorbije maanden. Als we kijken naar wie meer risico loopt om in de categorie’ obesitas’ te vallen, gaat het vaker over personen die meer dan 8u per dag zitten, en over personen die hun consumptie van zoete en zoute snacks veranderd hebben (meer óf minder). Anderzijds er zijn geen significante verschillen in verandering in voedingsgewoonten en lichaamsbeweging tussen wie aangaf te zijn bijgekomen, en wie geen gewichtstoename rapporteerde. Het is niet duidelijk wat hiervoor de verklaring is, en of deze eerder van statistische aard is (bv. steekproefgrootte, mate van variatie in verandering) of iets zegt over de relatie tussen (perceptie van) verandering in eet- en beweeggedrag en (perceptie van) verandering in gewicht.

De publicaties rond de resultaten van de verschillende COVID-19 enquêtes van Sciesano vind je hier.

Meer nieuws

  • Nieuw: veelgestelde vragen

    Onze website heeft een nieuwe pagina waar we heel wat vragen (én antwoorden) rond eet- en gewichtsproblemen samenbrengen.

  • Richtlijnen en rapporten gebundeld

    Op zoek naar een richtlijn of rapport rond eet- en gewichtsproblemen? We bundelden heel wat aanbevelingen en rapporten.

  • KCE-rapport rond zorgtraject bij obesitaschirurgie

    De voorbije jaren werkte het federaal kenniscentrum voor de gezondheidszorg KCE aan twee rapporten rond bariatrische ingrepen bij personen met obesitas. Ook het tweede rapport werd nu gepubliceerd. Lees het hier.

  • Kennisdag 3 september 2020 - De biologie van eten voor je praktijk

    Onze studiedag gebeurt zorgzaam conform de corona-voorschriften. Hierdoor is het aantal plaatsen beperkt. Schrijf je tijdig in als je er bij wil zijn.

    Daarnaast voorzien we een online aanbod, waarbij je de Kennisdag via streaming van thuis uit kan volgen of achteraf kan herbekijken

Bekijk al het nieuws