Nieuws
Het percentage Vlamingen met overgewicht en obesitas wordt alleen maar groter?
Afgelopen dinsdag vonden we het overal terug in de nieuwsmedia “In de laatste 20 jaar is het percentage mensen met overgewicht en obesitas alleen maar toegenomen!”, “De Vlaming eet ongezond! “. Deze conclusies werden afgeleid uit de nieuwe resultaten van de gezondheidsenquête die Sciensano 4-jaarlijks afneemt bij 10 000 Belgen. Maar is deze boodschap niet te zwaar? De vele preventiewerkers, hulpverleners en de modale Vlaming zou voor minder moedeloos worden bij al dat “slechte” nieuws. We nemen de data meer in detail met u door en nuanceren een en ander.
Verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas
Bekijken we de verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas over de jaren heen dan wordt volgende trend gevonden in Vlaanderen1:
Noot: De gegevens werden rechtstreeks overgenomen uit de Tabel “Evolutie voedingsstatus in het Vlaams Gewest 1997-2018” in het rapport van Sciensano
Kijken we naar de verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas dan kunnen we afleiden dat de stijging vooral plaatsheeft in de eerste 10 jaar (1997-2008) van de periode dat er gemeten werd (6,7%) en dat in de tweede helft (2008-2018) de stijging eerder beperkt was (1,1%)2.Een gelijkaardig beeld zien we in het percentage mensen met obesitas: ook hier zien we de grootste stijging in de periode 1997-2008 (4%) en vlakt de stijging af in de periode tussen 2008-2018 (1.4%).
Verandering in leefgedrag
Kijken we verder in het rapport dan zien we nog meer goed nieuws. De grote meerderheid van de Vlamingen eet dagelijks fruit (6/10), en bijna iedereen (8/10) eet dagelijks groenten. Meer dan 1/3 Vlamingen eet dagelijks de aanbevolen hoeveelheid fruit en groente (35.2% en 37.2%). Steeds meer Vlamingen drinken niet meer dagelijks gesuikerde frisdranken (8/10) en steeds meer Vlamingen halen de dagelijks aanbevolen hoeveelheid water (30,5%).
Meer dan de helft van de Vlamingen doen meer dan 150 min/week aan beweging op het werk of in de vrije tijd, ¾ van de Vlamingen wandelen wekelijks minstens 1x om zich te verplaatsen, en 1/3 van de Vlamingen fietsen wekelijks minstens 1x om zich te verplaatsen.
We weten dat werken aan gedragsverandering geduldswerk vraagt, maar uit deze cijfers lijken we voorzichtig te kunnen concluderen dat de inspanningen van de vele preventiewerkers en hulpverleners mogelijk hun vruchten afwerpen.
Waarom we reageren op dit soort van berichtgeving?
Demotiverend
Met waardering voor al het kwaliteitsvolle werk dat gebeurt vinden we in de onderzoeksdata geen redenen om te concluderen dat dit werk niets uithaalt. Te snelle negatieve conclusies kunnen goed preventiewerk ondermijnen en dit zou jammer zijn. Deze resultaten sporen aan om door te gaan en te intensifiëren in de richting die ingeslagen is: Als het nieuwe kompas bij de aanpak van obesitas net richt op ‘gezonder leven’, moeten we vooral op gedragsverandering evalueren. Werken aan gedragsverandering vraagt tijd, en de resultaten van de laatste 10 jaar zijn net bemoedigend.
Schadelijk
Te snelle conclusies dat de Belg steeds ‘dikker’ wordt, werken onterecht stigmatiserend. Individueel is de variatie tussen mensen met overgewicht heel groot. Of ze gezond zijn en blijven, hangt af van hoe ze leven, meer dan hoeveel ze wegen. En ook herstel hangt meer af van hun leefgedrag dan van hun gewichtsreductie. Communicatie moet absoluut aanzetten tot gezonder leefgedrag, en niet bijdragen tot nog meer gewichtsfocus en lichaamsontevredenheid.
Voetnoot
1De resultaten kan je hier vinden.
2Omdat we enkel de percentages ter beschikking hebben kunnen we geen uitspraken doen of dit verschil in stijging significant is, en dus of er de voorbije 10 jaar een significant mindere stijging is dan in het decennium ervoor.
November 2022
Nieuws
Week van de opvoeding – Actie boek ‘Ben ik te dik, mama?’
mei 2026 – Week van de opvoeding – Actie boek ‘Ben ik te dik, mama?’ Van 16 mei tot 23 mei organiseert de VVSG de Week van de Opvoeding. Het thema van dit jaar is “Plezier in het opvoeden”. Opvoeden is niet altijd makkelijk, maar het zit vol mooie momenten: een glimlach, een ontdekking, een knuffel, samen lachen. […]
Webinar verwijsbeleid lichamelijke groei bij Kind en Gezin
mrt 2026 – Webinar Verwijsbeleid lichamelijke groei bij Kind en Gezin De groei is een belangrijke indicator voor de gezondheid van het kind. Kind en Gezin volgt het gewicht, de lengte en de hoofdomtrek van het kind op. Verloopt de groei anders dan verwacht, dan kan verwijzing naar de huis-of kinderarts wenselijk zijn. Flowcharts ondersteunen bij de inschatting wanneer verwijzing aanbevolen is. Als zorgprofessional […]
Uitbreiding diëtistische zorg binnen de conventie eetstoornissen
mrt 2026 – Uitbreiding zorgtraject eetstoornissen Sinds 1 april 2026 (met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026) hebben jongeren in een zorgtraject eetstoornissen recht op 38 terugbetaalde sessies (20 uur) diëtistische begeleiding per periode van 12 maanden, naast 20 sessies bij een gespecialiseerde, geconventioneerde klinisch psycholoog/orthopedagoog. Wanneer een behandelende arts een zorgtraject opstart voor een patiënt tot en […]
Basisopleidingen voorjaar 2026
mrt 2026 – Basisopleidingen Basisopleiding obesitas BO obesitas voor klinisch psychologen en orthopedagogen Wil je als psycholoog of orthopedagoog effectief aan de slag met kinderen, jongeren en volwassenen met gewichtsproblemen? Deze basisopleiding biedt je de kennis en praktische handvaten om obesitas gestructureerd en doelgericht aan te pakken. Je leert over vroegdetectie, diagnostiek, behandeling én de actuele zorg voor obesitas in Vlaanderen. Wat je krijgt: […]
Webinars voorjaar 2026
mrt 2026 – Webinars De komende maanden staan er een heel aantal boeiende webinars gepland. Zo organiseren we een webinar over lichaamsbeeld en embodiment bij eetstoornissen en hebben we nog een paar webinars toegevoegd aan de reeks lunchwebinars. Webinar: Lichaamsbeeld en embodiment bij jongeren met een eetstoornis (4 juni, 14.30u – 16u) Wil je als hulpverlener jongeren met […]
In de kijker: webinar perfectionisme als transdiagnostische factor bij eetstoornissen – door dr. Liesbet Boone
mrt 2026 – Webinar op eigen tempo: Perfectionisme als transdiagnostische factor bij eetstoornissen – door dr. Liesbet Boone Perfectionisme is een belangrijke transdiagnostische risicofactor voor verschillende psychologische problemen, waaronder eetstoornissen, angststoornissen en depressie. Tegelijk kan perfectionisme een instandhoudende factor zijn die het herstel bemoeilijkt en ervoor zorgt dat een begeleiding soms vastloopt. Een goed begrip van perfectionisme is […]
Lancering praatplaat over groei bij jongeren (CLB)
mrt 2026 – Groeien is meer dan groot worden. Rond de leeftijd van 11 jaar verandert er veel: het lichaam begint te veranderen, gevoelens kunnen intenser worden en kinderen gaan meer ontdekken wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden. Groeien gaat dus niet alleen over centimeters en kilo’s, maar ook over denken, voelen en verbonden zijn met […]
World Obesity Day 4 maart 2026: Samen sterk in zorg en ondersteuning voor mensen met obesitas
mrt 2026 – World Obesity Day 4 maart 2026: Samen sterk in zorg en ondersteuning voor mensen met obesitas Materiaal in de kijker: informatiepakket voor ouders van kinderen met een hoger gewicht Op deze World Obesity Day zetten we graag ons informatiepakket voor ouders van kinderen met een hoger gewicht in de kijker. Dit pakket kan ouders helpen […]