Nieuws
Het percentage Vlamingen met overgewicht en obesitas wordt alleen maar groter?
Afgelopen dinsdag vonden we het overal terug in de nieuwsmedia “In de laatste 20 jaar is het percentage mensen met overgewicht en obesitas alleen maar toegenomen!”, “De Vlaming eet ongezond! “. Deze conclusies werden afgeleid uit de nieuwe resultaten van de gezondheidsenquête die Sciensano 4-jaarlijks afneemt bij 10 000 Belgen. Maar is deze boodschap niet te zwaar? De vele preventiewerkers, hulpverleners en de modale Vlaming zou voor minder moedeloos worden bij al dat “slechte” nieuws. We nemen de data meer in detail met u door en nuanceren een en ander.
Verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas
Bekijken we de verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas over de jaren heen dan wordt volgende trend gevonden in Vlaanderen1:
Noot: De gegevens werden rechtstreeks overgenomen uit de Tabel “Evolutie voedingsstatus in het Vlaams Gewest 1997-2018” in het rapport van Sciensano
Kijken we naar de verandering in het percentage mensen met overgewicht of obesitas dan kunnen we afleiden dat de stijging vooral plaatsheeft in de eerste 10 jaar (1997-2008) van de periode dat er gemeten werd (6,7%) en dat in de tweede helft (2008-2018) de stijging eerder beperkt was (1,1%)2.Een gelijkaardig beeld zien we in het percentage mensen met obesitas: ook hier zien we de grootste stijging in de periode 1997-2008 (4%) en vlakt de stijging af in de periode tussen 2008-2018 (1.4%).
Verandering in leefgedrag
Kijken we verder in het rapport dan zien we nog meer goed nieuws. De grote meerderheid van de Vlamingen eet dagelijks fruit (6/10), en bijna iedereen (8/10) eet dagelijks groenten. Meer dan 1/3 Vlamingen eet dagelijks de aanbevolen hoeveelheid fruit en groente (35.2% en 37.2%). Steeds meer Vlamingen drinken niet meer dagelijks gesuikerde frisdranken (8/10) en steeds meer Vlamingen halen de dagelijks aanbevolen hoeveelheid water (30,5%).
Meer dan de helft van de Vlamingen doen meer dan 150 min/week aan beweging op het werk of in de vrije tijd, ¾ van de Vlamingen wandelen wekelijks minstens 1x om zich te verplaatsen, en 1/3 van de Vlamingen fietsen wekelijks minstens 1x om zich te verplaatsen.
We weten dat werken aan gedragsverandering geduldswerk vraagt, maar uit deze cijfers lijken we voorzichtig te kunnen concluderen dat de inspanningen van de vele preventiewerkers en hulpverleners mogelijk hun vruchten afwerpen.
Waarom we reageren op dit soort van berichtgeving?
Demotiverend
Met waardering voor al het kwaliteitsvolle werk dat gebeurt vinden we in de onderzoeksdata geen redenen om te concluderen dat dit werk niets uithaalt. Te snelle negatieve conclusies kunnen goed preventiewerk ondermijnen en dit zou jammer zijn. Deze resultaten sporen aan om door te gaan en te intensifiëren in de richting die ingeslagen is: Als het nieuwe kompas bij de aanpak van obesitas net richt op ‘gezonder leven’, moeten we vooral op gedragsverandering evalueren. Werken aan gedragsverandering vraagt tijd, en de resultaten van de laatste 10 jaar zijn net bemoedigend.
Schadelijk
Te snelle conclusies dat de Belg steeds ‘dikker’ wordt, werken onterecht stigmatiserend. Individueel is de variatie tussen mensen met overgewicht heel groot. Of ze gezond zijn en blijven, hangt af van hoe ze leven, meer dan hoeveel ze wegen. En ook herstel hangt meer af van hun leefgedrag dan van hun gewichtsreductie. Communicatie moet absoluut aanzetten tot gezonder leefgedrag, en niet bijdragen tot nog meer gewichtsfocus en lichaamsontevredenheid.
Voetnoot
1De resultaten kan je hier vinden.
2Omdat we enkel de percentages ter beschikking hebben kunnen we geen uitspraken doen of dit verschil in stijging significant is, en dus of er de voorbije 10 jaar een significant mindere stijging is dan in het decennium ervoor.
November 2022
Nieuws
Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer
jun 2026 – Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer beschikbaar: voor het eerst zicht op de eetcompetentie van de Vlaamse bevolking De Preventiebarometer is een populatierepresentatieve studie van Sciensano bij de volwassen Vlaamse bevolking waarbij men zicht wil krijgen op leefstijlgedrag binnen thema’s zoals voeding, beweging, vaccinatie en andere gezondheidsbevorderende maatregelen. Daarnaast bevraagt men factoren die het […]
EOSS-P aangepast aan Belgische context – update
jun 2026 – EOSS-P aangepast aan Belgische context – update Het Edmonton Obesity Staging System for Pediatrics (EOSS-P) speelt een belangrijke rol in de ernstinschatting en zorgtoewijzing van kinderen en jongeren met obesitas, en zo ook in het zorgtraject voor kinderen met obesitas. Op basis van input van het KCE werd dit in oorsprong Canadese instrument in 2023 […]
Wereld Eetstoornisdag op 2 juni: De verwijslijn van Eetexpert in de kijker
mei 2026 – De verwijslijn van Eetexpert In het kader van Wereld Eetstoornisdag zetten we graag onze Verwijslijn voor eet- en gewichtsproblemen in de kijker. Doorheen de jaren zagen we de zorgvragen stijgen. Bijna dagelijks bereiken ons een 10-tal vragen. Op zoek naar hulp Vaak zijn het ouders die hulp zoeken voor hun kind met een eetstoornis, maar even goed jongeren, volwassenen of hulpverleners […]
Nieuw bij Eetexpert (voorjaar 2026)
mei 2026 – Nieuw bij Eetexpert Ontdek op deze pagina nieuwe materialen die we recent publiceerden. Ook onze nieuwe webinars-op-eigen-tempo worden op deze pagina voorgesteld. Nieuwe materialen De afgelopen maanden ontwikkelden we een infopakket voor het jeugdwerk en een fiche voor maaltijdondersteuning bij anorexia nervosa. Ook de ALLES-fiche kreeg een update. Informatiepakket – Omgaan met (moeilijk) eetgedrag in […]
Multi-family therapy and family therapy in anorexia nervosa: changes and updates in the last decade
mei 2026 – Verslag studiedag multi-family therapy (MFT) De studiedag rond multi-family therapy (MFT) en family therapy bij anorexia nervosa (FT-AN) werd georganiseerd door de Postgraduaat Relatie-, Gezins- en Systeempsychotherapie (GHALL/UGent) en Eetexpert, ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het postgraduaat en het 25-jarig bestaan van Eetexpert. De studiedag werd gegeven door Mima Simic en Julian Baudinet, sterke en aangename sprekers die beide verankerd zijn in zowel het wetenschappelijk onderzoek als het klinisch werk binnen het Maudsley model. Wat bijzonder […]
Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag
mei 2026 – Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag Eetbuien en purgeergedrag zijn kernsymptomen van verschillende eetstoornissen, die elk op zichzelf duidelijke lijdensdruk geven. In kader van een doctoraatsonderzoek aan de KU Leuven door Riccardo Serra werd de prevalentie en impact van deze symptomen onderzocht in twee grote populatierepresentatieve Vlaamse steekproeven: eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven (N = 4889), bevraagd in 2012-2014, en volwassenen uit de algemene bevolking (N […]
Week van de opvoeding – Actie boek ‘Ben ik te dik, mama?’
mei 2026 – Week van de opvoeding – Actie boek ‘Ben ik te dik, mama?’ Van 16 mei tot 23 mei organiseert de VVSG de Week van de Opvoeding. Het thema van dit jaar is “Plezier in het opvoeden”. Opvoeden is niet altijd makkelijk, maar het zit vol mooie momenten: een glimlach, een ontdekking, een knuffel, samen lachen. […]
Beleidsnieuws 2026
mei 2026 – Beleidsnieuws 2026 Hieronder vind je de meeste recente updates rond het preventie- en zorgbeleid bij eet- en gewichtsproblemen in Vlaanderen. Juni 2026 Preventie Eind december 2025 werd de nieuwe Gezondheidsdoelstelling voorgesteld voor preventief gezondheidsbeleid tussen 2026 en 2035 in Vlaanderen. Het nieuwe plan ‘Gezonde generatie’ prioriteert 4 thema’s: gezonde voeding en beweging, middelengebruik, mentaal welzijn […]