Inzichten rond SES en overgewicht bij kinderen en jongeren in België

Recent onderzoek van Sciensano analyseerde de evolutie van overgewicht en obesitas bij Belgische kinderen van 2 tot en met 17 jaar tussen 1997 en 2018, met speciale aandacht voor verschillen in sociaaleconomische status (SES). De studie maakt gebruik van data verzameld aan de hand van de Gezondheidsenquête. De Gezondheidsenquête is een populatieonderzoek dat gericht is op het verzamelen van informatie over de gezondheid en levensstijl van de Belgische bevolking. De Gezondheidsenquête werd in 1997 voor de eerste keer afgenomen, vervolgens werd er telkens om de 3 à 4 jaar een nieuwe editie georganiseerd (2001, 2004, 2008, 2013, 2018 en 2022; de eerste resultaten uit 2022 worden verwacht in de loop van 2025).

Belangrijkste bevindingen uit de recente analyse

  • Toename overgewicht: De prevalentie van overgewicht (inclusief obesitas) bij kinderen steeg van 13,6% in 1997 naar 18,9% in 2018. Het verschil tussen 1997 en 2018 was significant, al was er geen significant verschil met tussenliggende onderzoeksjaren.
  • Stabiele obesitascijfers: Het percentage obesitas bleef stabiel, variërend tussen 5,4% en 6,3% in dezelfde periode.
  • SES-verschillen: Kinderen uit lagere SES-groepen vertoonden een sterkere toename in overgewicht (inclusief obesitas) en obesitas vergeleken met kinderen uit hogere SES-groepen. Het absolute verschil in overgewicht tussen lage en hoge SES steeg daardoor van 8,0 % in 1997 naar 14,9 % in 2018; voor obesitas ging de prevalentie van 3,1% naar 6,8 %.
  • Relatief risico: Kinderen met een lage SES hadden 2 tot 3 keer meer kans op overgewicht en 2 tot 4 keer meer kans op obesitas dan hun hoge SES-tegenhangers.

Besluit

Op basis van de resultaten van de analyse wijzen de auteurs nogmaals op het belang van maatregelen om toenemende sociaaleconomische ongelijkheden tegen te gaan. Aanbevolen maatregelen zijn onder meer het aanbieden van gezonde maaltijden en het bevorderen van sportactiviteiten op scholen, het reguleren van fastfoodrestaurants in de buurt van scholen en het beperken van marketing van ongezonde voeding, omdat kinderen met een lage SES hier disproportioneel vaker mee geconfronteerd worden.

Meer informatie over de resultaten en de conclusies is terug te vinden in dit artikel  en op deze website.


 

Datum laatste aanpassing: 4 augustus 2025

Materialen

Video – Wat betekent de conventie eetstoornissen voor de huisarts?

Wat betekent de conventie eetstoornissen voor de huisarts?

Filmpje

8:12

Infofiche – Wegwijs in het zorgtraject eetstoornissen – (Huis)arts

Als huisarts wegwijs in het zorgtraject eetstoornissen

Infofiche

– 164 KB

Stappenplan eetproblemen – Eerstelijnspsycholoog (ELP)

Eet- en gewichtsproblemen voor de eerstelijnspsycholoog (ELP)

Stappenplan

– 990 KB

Stappenplan eetstoornissen – Gespecialiseerde psycholoog

Herkenning en behandeling van mensen met signalen van een eetstoornis.

Stappenplan

– 1.7 MB

Stappenplan eetproblemen eerstelijnsdiëtist 

Een stappenplan bij eetproblemen en eetstoornissen voor de eerstelijnsdiëtist (ELD).

Stappenplan

– 975 KB

Stappenplan eetproblemen en eetstoornissen – Huisarts

Stappenplan voor de huisarts en kinderarts rond eetstoornissen bij jongeren en volwassenen.

Stappenplan

– 1.6 MB

Nieuws

Nieuw bij Eetexpert (najaar 2026)

Nieuw bij Eetexpert (najaar 2026)

okt 2026 – Nieuw bij Eetexpert Ontdek op deze pagina de laatste nieuwigheden bij Eetexpert. Je vindt hier de updates van bestaande materialen, onze nieuwe materialen, en ook de meest recente toevoegingen aan ons aanbod van webinars en vormingen op eigen tempo. Updates Nieuw op de infopagina eetproblemen en eetstoornissen  De infopagina over eetproblemen en eetstoornissen werd uitgebreid […]

World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals

World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals

sep 2026 – World Obesity Atlas – belangrijkste boodschappen voor zorgprofessionals De World Obesity Atlas is een periodiek rapport van de World Obesity Federation dat verschijnt rond World Obesity Day en wereldwijde, regionale en nationale gegevens en prognoses bundelt over de prevalentie van overgewicht en obesitas, de gezondheidsimpact ervan en de beleidsmatige aanpak binnen landen. De Obesity Atlas […]

Kennisdag 2026: herbeleef de highlights!

Kennisdag 2026: herbeleef de highlights!

sep 2026 – Kennisdag 2026: herbeleef de highlights! Deze kennisdag stond in het teken van preventie en behandeling van ARFID bij jongeren en volwassenen. Lees hier de highlights van deze dag! Verslagen Na een pakkende getuigenis van ervaringsdeskundige ouder Anneke Erkelens (EetMee) gaven verschillende sprekers lezingen rond de theorie en praktijk bij ARFID. Lees hier de samenvatting van […]

Oudertrainingen eetstoornissen starten dit najaar opnieuw

Oudertrainingen eetstoornissen starten dit najaar opnieuw

aug 2026 – Oudertrainingen eetstoornissen najaar 2026 Dit najaar starten er opnieuw op diverse plaatsen in Vlaanderen of online oudertrainingen voor ouders of andere zorgfiguren van iemand met een eetstoornis. Ga na of er in jouw regio een groep van start gaat en misschien kan je als hulpverlener of naaste wel een ouder hiernaar doorverwezen. Wat heeft een […]

Tussen privacy en rolmodel: hoe praten we over het lichaam van een idool? 

Tussen privacy en rolmodel: hoe praten we over het lichaam van een idool? 

aug 2026 – Tussen privacy en rolmodel: hoe praten we over het lichaam van een idool?  De laatste tijd is er veel te doen rond de zangeres Ariana Grande. Haar uiterlijk en gewicht worden uitgebreid besproken in de media en op sociale media.   Als organisatie die werkt rond de preventie en zorg voor eet- en gewichtsproblemen, wil Eetexpert daar graag […]

Nieuwe eerstelijnsrichtlijn obesitas bij kinderen en jongeren

Nieuwe eerstelijnsrichtlijn obesitas bij kinderen en jongeren

jul 2026 – Een nieuwe eerstelijnsrichtlijn Obesitas bij kinderen en jongeren De Werkgroep Ontwikkeling Richtlijnen Eerste Lijn (WOREL) ontwikkelde en publiceerde de nieuwe eerstelijnsrichtlijn ‘Obesitas bij kinderen en jongeren’ (26/06/2026). Deze evidence-based richtlijn ondersteunt zorgprofessionals bij de aanpak van obesitas bij kinderen en adolescenten in de eerstelijnszorg. De richtlijn is bedoeld voor alle zorgverleners in het eerste zorgniveau […]

Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker?

Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker?

jun 2026 – Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker? Vlamingen willen wel gezonder eten, maar ze slagen er niet in om die goede bedoelingen ook echt in de praktijk om te zetten. Door hen niet alleen te sensibiliseren over de kracht van gezonde voeding, maar door ook de voedselomgeving aan te pakken, kunnen we […]

Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer 

Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer 

jun 2026 – Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer beschikbaar: voor het eerst zicht op de eetcompetentie van de Vlaamse bevolking De Preventiebarometer is een populatierepresentatieve studie van Sciensano bij de volwassen Vlaamse bevolking waarbij men zicht wil krijgen op leefstijlgedrag binnen thema’s zoals voeding, beweging, vaccinatie en andere gezondheidsbevorderende maatregelen. Daarnaast bevraagt men factoren die het […]