Nieuws
Inzichten rond SES en overgewicht bij kinderen en jongeren in België
Inzichten rond SES en overgewicht bij kinderen en jongeren in België
Recent onderzoek van Sciensano analyseerde de evolutie van overgewicht en obesitas bij Belgische kinderen van 2 tot en met 17 jaar tussen 1997 en 2018, met speciale aandacht voor verschillen in sociaaleconomische status (SES). De studie maakt gebruik van data verzameld aan de hand van de Gezondheidsenquête. De Gezondheidsenquête is een populatieonderzoek dat gericht is op het verzamelen van informatie over de gezondheid en levensstijl van de Belgische bevolking. De Gezondheidsenquête werd in 1997 voor de eerste keer afgenomen, vervolgens werd er telkens om de 3 à 4 jaar een nieuwe editie georganiseerd (2001, 2004, 2008, 2013, 2018 en 2022; de eerste resultaten uit 2022 worden verwacht in de loop van 2025).
Belangrijkste bevindingen uit de recente analyse
- Toename overgewicht: De prevalentie van overgewicht (inclusief obesitas) bij kinderen steeg van 13,6% in 1997 naar 18,9% in 2018. Het verschil tussen 1997 en 2018 was significant, al was er geen significant verschil met tussenliggende onderzoeksjaren.
- Stabiele obesitascijfers: Het percentage obesitas bleef stabiel, variërend tussen 5,4% en 6,3% in dezelfde periode.
- SES-verschillen: Kinderen uit lagere SES-groepen vertoonden een sterkere toename in overgewicht (inclusief obesitas) en obesitas vergeleken met kinderen uit hogere SES-groepen. Het absolute verschil in overgewicht tussen lage en hoge SES steeg daardoor van 8,0 % in 1997 naar 14,9 % in 2018; voor obesitas ging de prevalentie van 3,1% naar 6,8 %.
- Relatief risico: Kinderen met een lage SES hadden 2 tot 3 keer meer kans op overgewicht en 2 tot 4 keer meer kans op obesitas dan hun hoge SES-tegenhangers.
Besluit
Op basis van de resultaten van de analyse wijzen de auteurs nogmaals op het belang van maatregelen om toenemende sociaaleconomische ongelijkheden tegen te gaan. Aanbevolen maatregelen zijn onder meer het aanbieden van gezonde maaltijden en het bevorderen van sportactiviteiten op scholen, het reguleren van fastfoodrestaurants in de buurt van scholen en het beperken van marketing van ongezonde voeding, omdat kinderen met een lage SES hier disproportioneel vaker mee geconfronteerd worden.
Meer informatie over de resultaten en de conclusies is terug te vinden in dit artikel en op deze website.
Datum laatste aanpassing: 4 augustus 2025
Materialen
Video – Wat betekent de conventie eetstoornissen voor de huisarts?
Wat betekent de conventie eetstoornissen voor de huisarts?
Filmpje
8:12
Infofiche – Wegwijs in het zorgtraject eetstoornissen – (Huis)arts
Als huisarts wegwijs in het zorgtraject eetstoornissen
Infofiche
– 164 KB
Stappenplan eetproblemen – Eerstelijnspsycholoog (ELP)
Eet- en gewichtsproblemen voor de eerstelijnspsycholoog (ELP)
Stappenplan
– 990 KB
Stappenplan eetstoornissen – Gespecialiseerde psycholoog
Herkenning en behandeling van mensen met signalen van een eetstoornis.
Stappenplan
– 1.7 MB
Stappenplan eetproblemen eerstelijnsdiëtist
Een stappenplan bij eetproblemen en eetstoornissen voor de eerstelijnsdiëtist (ELD).
Stappenplan
– 959 KB
Stappenplan eetproblemen en eetstoornissen – Huisarts
Stappenplan voor de huisarts en kinderarts rond eetstoornissen bij jongeren en volwassenen.
Stappenplan
– 1.6 MB
Nieuws
Nieuwe eerstelijnsrichtlijn obesitas bij kinderen en jongeren
jul 2026 – Een nieuwe eerstelijnsrichtlijn Obesitas bij kinderen en jongeren De Werkgroep Ontwikkeling Richtlijnen Eerste Lijn (WOREL) ontwikkelde en publiceerde de nieuwe eerstelijnsrichtlijn ‘Obesitas bij kinderen en jongeren’ (26/06/2026). Deze evidence-based richtlijn ondersteunt zorgprofessionals bij de aanpak van obesitas bij kinderen en adolescenten in de eerstelijnszorg. De richtlijn is bedoeld voor alle zorgverleners in het eerste zorgniveau […]
Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker?
jun 2026 – Vlamingen willen gezonder eten: hoe maken we die keuze gemakkelijker? Vlamingen willen wel gezonder eten, maar ze slagen er niet in om die goede bedoelingen ook echt in de praktijk om te zetten. Door hen niet alleen te sensibiliseren over de kracht van gezonde voeding, maar door ook de voedselomgeving aan te pakken, kunnen we […]
Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer
jun 2026 – Nieuwe cijfers rond eetgedrag uit de Preventiebarometer beschikbaar: voor het eerst zicht op de eetcompetentie van de Vlaamse bevolking De Preventiebarometer is een populatierepresentatieve studie van Sciensano bij de volwassen Vlaamse bevolking waarbij men zicht wil krijgen op leefstijlgedrag binnen thema’s zoals voeding, beweging, vaccinatie en andere gezondheidsbevorderende maatregelen. Daarnaast bevraagt men factoren die het […]
EOSS-P aangepast aan Belgische context – update
jun 2026 – EOSS-P aangepast aan Belgische context – update Het Edmonton Obesity Staging System for Pediatrics (EOSS-P) speelt een belangrijke rol in de ernstinschatting en zorgtoewijzing van kinderen en jongeren met obesitas, en zo ook in het zorgtraject voor kinderen met obesitas. Op basis van input van het KCE werd dit in oorsprong Canadese instrument in 2023 […]
Wereld Eetstoornisdag op 2 juni: De verwijslijn van Eetexpert in de kijker
mei 2026 – De verwijslijn van Eetexpert In het kader van Wereld Eetstoornisdag zetten we graag onze Verwijslijn voor eet- en gewichtsproblemen in de kijker. Doorheen de jaren zagen we de zorgvragen stijgen. Bijna dagelijks bereiken ons een 10-tal vragen. Op zoek naar hulp Vaak zijn het ouders die hulp zoeken voor hun kind met een eetstoornis, maar even goed jongeren, volwassenen of hulpverleners […]
Nieuw bij Eetexpert (voorjaar 2026)
mei 2026 – Nieuw bij Eetexpert Ontdek op deze pagina nieuwe materialen die we recent publiceerden. Ook onze nieuwe webinars-op-eigen-tempo worden op deze pagina voorgesteld. Nieuwe materialen De afgelopen maanden ontwikkelden we een infopakket voor het jeugdwerk en een fiche voor maaltijdondersteuning bij anorexia nervosa. Ook de ALLES-fiche kreeg een update. Informatiepakket – Omgaan met (moeilijk) eetgedrag in […]
Multi-family therapy and family therapy in anorexia nervosa: changes and updates in the last decade
mei 2026 – Verslag studiedag multi-family therapy (MFT) De studiedag rond multi-family therapy (MFT) en family therapy bij anorexia nervosa (FT-AN) werd georganiseerd door de Postgraduaat Relatie-, Gezins- en Systeempsychotherapie (GHALL/UGent) en Eetexpert, ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het postgraduaat en het 25-jarig bestaan van Eetexpert. De studiedag werd gegeven door Mima Simic en Julian Baudinet, sterke en aangename sprekers die beide verankerd zijn in zowel het wetenschappelijk onderzoek als het klinisch werk binnen het Maudsley model. Wat bijzonder […]
Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag
mei 2026 – Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag Eetbuien en purgeergedrag zijn kernsymptomen van verschillende eetstoornissen, die elk op zichzelf duidelijke lijdensdruk geven. In kader van een doctoraatsonderzoek aan de KU Leuven door Riccardo Serra werd de prevalentie en impact van deze symptomen onderzocht in twee grote populatierepresentatieve Vlaamse steekproeven: eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven (N = 4889), bevraagd in 2012-2014, en volwassenen uit de algemene bevolking (N […]