Nieuws
Medicatie bij kinderen voor de behandeling van obesitas:
een stand van zaken
Recent was er vanuit verschillende hoeken bezorgdheid rond de opstart van klinische onderzoekstrials voor het obesitasmedicijn Ozempic bij kinderen. De discussie rond medicatiegebruik voor de behandeling van obesitas bij kinderen werd internationaal reeds eerder gestart in januari bij de publicatie van de Clinical Practice Guideline van de American Academy of Pediatrics (AAP) voor de diagnostiek en behandeling van kinderen en adolescenten met obesitas.
Binnen hun richtlijn stelt de AAP dat medicatie bij kinderen ouder dan 12 jaar overwogen kan worden mits een goede afweging tussen de voordelen en de risico’s. Daarnaast is men stellig: medicatie kan nooit gebruikt worden als monotherapie en kan alleen voorgeschreven worden als aanvulling op een leefstijlbehandeling. Bovendien geeft men aan dat artsen die de medicatie wensen voor te schrijven, op de hoogte moeten zijn van de selectie criteria, de werkzaamheid, de nadelige bijwerkingen en de richtlijnen rond het opvolgen en monitoren van de patiënten bij behandeling.
Terwijl de onderzoeken en trials voor het gebruik van Ozempic bij kinderen nog lopende zijn, wordt er binnen de richtlijn een opsomming gegeven van de soorten medicatie die reeds bestaan en mogelijk inzetbaar zijn bij kinderen. Voor sommige medicatie is binnen de Verenigde Staten al goedkeuring van de FDA voor het gebruik bij de behandeling van obesitas bij kinderen ouder dan 12 jaar (bv. Liraglutide en Orlistat). Daarnaast wordt vermeld dat sommige medicatie bij kinderen reeds goedgekeurd is voor de behandeling van bijvoorbeeld Type 2 Diabetes of epilepsie. Andere medicatie (setmelanotide) is goedgekeurd voor de behandeling van kinderen vanaf 6 jaar met genetische deficiënties die een impact hebben op de regulering van de eetlust.
Naar verwachting is er bij dergelijke communicaties rond het gebruik van medicatie bij jonge kinderen redelijk wat bezorgdheid. Een algemene reactie is de vraag of medicatie wel nodig is? Het antwoord is complex. Obesitas wordt inmiddels door verschillende internationale organisaties erkend als een chronische ziekte die adequate zorg vraagt om medische complicaties zoveel mogelijk te vermijden. De AAP geeft aan dat een leefstijlinterventie nog steeds de sterkste evidentie heeft. Gewichtsverlies door middel van een leefstijlinterventie is echter niet altijd evident en in sommige situaties is gewichtsverlies wel nodig om medische complicaties te vermijden. Bovendien zijn er ook medische factoren die een rol in het ontstaan of blijven bestaan van ernstige obesitas, waar bepaalde medicatie op kan inwerken. In dergelijke situaties kan medicatie het effect van de leefstijlbehandeling versterken en zinvol ingezet worden. Het is echter niet de bedoeling dat elk kind of jongere met obesitas dergelijke medicatie voorgeschreven krijgt. Het opstarten van dergelijke medicaties zou grondig overwogen moeten worden, en wordt idealiter opgestart vanuit gespecialiseerde zorg voor obesitas. Dat garandeert ook dat het inzetten van medicatie ingebed wordt binnen een leefstijltraject zoals de AAP adviseert.
Elders klinkt de bezorgdheid dat het overwegen of het opstarten van medicatie bij kinderen en jongeren het risico op eetstoornissen zou kunnen verhogen. De bezorgdheid is dat men met medicatie opnieuw de focus teveel legt op gewichtsverlies en zo de risicofactoren onderliggend aan een eetstoornis versterkt. Binnen een goede evidence-based behandeling van obesitas is echter ook aandacht voor deze risicofactoren en worden ze als mogelijk behandeldoelen opgenomen in het behandelplan. Cardel et al. (2022) geven bijvoorbeeld aan dat een evidence-based behandeling voor obesitas bij kinderen ook zaken bevat zoals het aanpakken van negatieve cognities die een impact hebben op het zelf- en lichaamsbeeld, therapeutische interventies voor het aanpakken van emotioneel eten, en het aanmoedigen van een flexibel eetpatroon zonder verboden voedsel. Ook dit pleit voor het inbedden van eventuele medicatie in een zorgtraject, bovenop een evidence-based leefstijlbehandeling.
Meer lezen? Lees ook dit opiniestuk rond de aanpak van obesitas bij kinderen.
Referenties
Hampl, S.E., et al. (2023). Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Treatment of Children and Adolescents With Obesity. Clinical Practice Guideline from the American Academy of Pediatrics. De richtlijn kan je hier raadplegen.
Cardel, M.I., Newsome F.A., Pearl R.L. et al. (2022). Patient-Centered Care for Obesity: How Health Care Providers Can Treat Obesity While Actively Addressing Weight Stigma and Eating Disorder Risk. J Acad Nutr Diet, 122(6), 1089-1098.
Mei 2023
Nieuws
Webinar verwijsbeleid lichamelijke groei bij Kind en Gezin
mrt 2026 – Webinar Verwijsbeleid lichamelijke groei bij Kind en Gezin De groei is een belangrijke indicator voor de gezondheid van het kind. Kind en Gezin volgt het gewicht, de lengte en de hoofdomtrek van het kind op. Verloopt de groei anders dan verwacht, dan kan verwijzing naar de huis-of kinderarts wenselijk zijn. Flowcharts ondersteunen bij de inschatting wanneer verwijzing aanbevolen is. Als zorgprofessional […]
Uitbreiding diëtistische zorg binnen de conventie eetstoornissen
mrt 2026 – Uitbreiding zorgtraject eetstoornissen Sinds 1 april 2026 (met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026) hebben jongeren in een zorgtraject eetstoornissen recht op 38 terugbetaalde sessies (20 uur) diëtistische begeleiding per periode van 12 maanden, naast 20 sessies bij een gespecialiseerde, geconventioneerde klinisch psycholoog/orthopedagoog. Wanneer een behandelende arts een zorgtraject opstart voor een patiënt tot en […]
Basisopleidingen voorjaar 2026
mrt 2026 – Basisopleidingen Basisopleiding obesitas BO obesitas voor klinisch psychologen en orthopedagogen Wil je als psycholoog of orthopedagoog effectief aan de slag met kinderen, jongeren en volwassenen met gewichtsproblemen? Deze basisopleiding biedt je de kennis en praktische handvaten om obesitas gestructureerd en doelgericht aan te pakken. Je leert over vroegdetectie, diagnostiek, behandeling én de actuele zorg voor obesitas in Vlaanderen. Wat je krijgt: […]
Webinars voorjaar 2026
mrt 2026 – Webinars De komende maanden staan er een heel aantal boeiende webinars gepland. Zo organiseren we een webinar over lichaamsbeeld en embodiment bij eetstoornissen en hebben we nog een paar webinars toegevoegd aan de reeks lunchwebinars. Webinar: Lichaamsbeeld en embodiment bij jongeren met een eetstoornis (4 juni, 14.30u – 16u) Wil je als hulpverlener jongeren met […]
In de kijker: webinar perfectionisme als transdiagnostische factor bij eetstoornissen – door dr. Liesbet Boone
mrt 2026 – Webinar op eigen tempo: Perfectionisme als transdiagnostische factor bij eetstoornissen – door dr. Liesbet Boone Perfectionisme is een belangrijke transdiagnostische risicofactor voor verschillende psychologische problemen, waaronder eetstoornissen, angststoornissen en depressie. Tegelijk kan perfectionisme een instandhoudende factor zijn die het herstel bemoeilijkt en ervoor zorgt dat een begeleiding soms vastloopt. Een goed begrip van perfectionisme is […]
Lancering praatplaat over groei bij jongeren (CLB)
mrt 2026 – Groeien is meer dan groot worden. Rond de leeftijd van 11 jaar verandert er veel: het lichaam begint te veranderen, gevoelens kunnen intenser worden en kinderen gaan meer ontdekken wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden. Groeien gaat dus niet alleen over centimeters en kilo’s, maar ook over denken, voelen en verbonden zijn met […]
World Obesity Day 4 maart 2026: Samen sterk in zorg en ondersteuning voor mensen met obesitas
mrt 2026 – World Obesity Day 4 maart 2026: Samen sterk in zorg en ondersteuning voor mensen met obesitas Materiaal in de kijker: informatiepakket voor ouders van kinderen met een hoger gewicht Op deze World Obesity Day zetten we graag ons informatiepakket voor ouders van kinderen met een hoger gewicht in de kijker. Dit pakket kan ouders helpen […]
Nieuw webinar: Casusconceptualisatie bij eetstoornissen
feb 2026 – Nieuw webinar: Casusconceptualisatie bij eetstoornissen Er is een nieuw webinar beschikbaar voor klinisch psychologen/orthopedagogen en (kinder)psychiaters. Versterk je vaardigheden in handelingsgerichte diagnostiek en casusconceptualisatie bij cliënten met een eetstoornis, met een sterke koppeling tussen theorie en praktijk. Dit webinar bouwt verder op de basisopleiding eetstoornissen voor klinisch psychologen en orthopedagogen van Eetexpert die jaarlijks gegeven […]