Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag

Vlaams onderzoek rond de prevalentie van verstoord eetgedrag 

Eetbuien en purgeergedrag zijn kernsymptomen van verschillende eetstoornissen, die elk op zichzelf duidelijke lijdensdruk geven. In kader van een doctoraatsonderzoek aan de KU Leuven door Riccardo Serra werd de prevalentie en impact van deze symptomen onderzocht in twee grote populatierepresentatieve Vlaamse steekproeven: eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven (N = 4889), bevraagd in 2012-2014, en volwassenen uit de algemene bevolking (N = 6401, data uit de Public Mental Health Monitor van KU Leuven met steun van Zorgnet Icuro), bevraagd in 2023. 

Onderzoek bij studenten 

Studenten kregen de vraag of ze in de voorbije 12 maanden een periode van minstens drie maanden meegemaakt hadden waarin ze 

• minstens 2 keer per week eetbuien hadden; i.e. zeer grote hoeveelheden voedsel aten in korte tijd (2 uur of minder) in combinatie met een gevoel van controleverlies 
• zelf-uitgelokt braakten of laxatieven namen, of andere dingen deden om gewichtstoename te vermijden (na een eetbui)   

Deze criteria waren in lijn met de toenmalige criteria van eetstoornissen in DSM-IV. 

De prevalentie van eetbuien of purgeergedrag bij studenten (gemiddelde leeftijd 18,4 jaar; 55,4% vrouw) over 12 maanden bedroeg 7,6%. Hierbij vertoonde  

• 7,3% eetbuien (waarvan 1/10 ook purgeergedrag vertoonde) 
• 1,0% purgeergedrag (waarvan 7/10 ook eetbuien had) 

Beide kernsymptomen kwamen significant vaker voor bij vrouwen dan mannen. 

Studenten met eetbuien of purgeergedrag hadden een grotere kans op internaliserende en externaliserende problemen, zelfverwondend gedrag (NSSI), posttraumatische stress, en suïcidale gedachten en gedragingen. De combinatie van én eetbuien én purgeren liet de hoogste psychische kwetsbaarheid zien. Studenten met eetbuien of purgeergedrag presteerden ook minder goed op academisch vlak, zowel in eindpercentage als in slaagkansen. 

Onderzoek bij volwassenen 

Volwassenen kregen de vraag of ze (a) ooit in hun leven en (b) in de voorbije 12 maanden, een periode van minstens drie maanden meegemaakt hadden waarin ze 

• minstens 1 keer per week eetbuien hadden; i.e. zeer grote hoeveelheden voedsel aten in korte tijd (2 uur of minder) in combinatie met een gevoel van controleverlies 
• zelf-uitgelokt braakten of laxatieven namen, of andere dingen deden om gewichtstoename te vermijden (na een eetbui)   

Deze criteria waren in lijn met de huidige criteria van eetstoornissen in de DSM-5. 

De prevalentie van eetbuien of purgeergedrag in de volwassen algemene bevolking (gemiddelde leeftijd 49 jaar; 55,8% vrouw) bedroeg 17,9% tijdens de levensloop en 15,0% in de voorbije 12 maanden.   

Ook hier lag de prevalentiecijfers hoger bij vrouwen. 

Van de volwassenen met eetbuien of purgeergedrag overheen de levensloop, had 36,9% ooit behandeling gekregen voor een GGZ-probleem (psychisch probleem of probleem met middelen), en de gemiddelde leeftijd waarop ze voor het eerst hulp kregen was 23,6 jaar. Onder de groep volwassenen die in het voorbije jaar eetbuien of purgeergedrag hadden, had (slechts) 19% in diezelfde periode behandeling gekregen. Dit bleek enerzijds gelinkt aan een lage waargenomen nood aan behandeling. Anderzijds bleken er verschillende hindernissen tot hulp (zoeken). De meest gerapporteerde hindernissen voor behandeling waren financiële drempels, en barrières gelinkt aan stigma en persoonlijke verantwoordelijkheid, zoals het probleem zelf willen aanpakken, schaamte en bezorgdheid om anders behandeld te worden.  

Belangrijkste conclusies 

De resultaten van het onderzoek tonen dat eetbuien en purgeergedrag vaak voorkomen in de algemene bevolking. Deze symptomen op zich zijn ook gelinkt aan verschillende andere psychische comorbiditeiten, los van een eetstoornisdiagnose. De resultaten van het doctoraatsonderzoek ondersteunen ook het feit dat deze gedragingen transdiagnostische indicatoren zijn van psychische problemen, en dus een ruimere relevantie hebben dan enkel voor eetstoornisdiagnoses. Daarnaast zien we, ondanks de impact van deze gedragingen en de relatie met psychische gezondheid, dat slechts een beperkte groep in de hulpverlening terechtkomt.   

Meer lezen? 

Doctoraatsproefschrift: 

Serra, R. (2026), Binge eating and purging behaviors in the general population: Clinical and epidemiological perspectives. KU Leuven. Bruffaerts, R. (supervisor), Vanderlinden, J. & Claes, L. (co-supervisors). 

Zorgnet Icuro (2026). Nieuwe resultaten uit de Public Mental health Monitor. Zie zorgneticuro.be.

Publicaties: 

Serra, R., Di Chiara, N., Di Febo, R., De Franco, C., Johan, V., Elske, V., Ronny, B., Camillo, L., Massimo, P., Lorenzo, T. with Massimo, P. (corresp. author) (2021). The transition from restrictive anorexia nervosa to binging and purging: a systematic review and meta-analysis. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 27 (3), 857-865. https://doi.org/10.1007/s40519-021-01226-0 

Serra, R., Kiekens, G., Vanderlinden, J., Vrieze, E., Auerbach, R.P., Benjet, C., Claes, L., Cuijpers, P., Demyttenaere, K., Ebert, D.D., Tarsitani, L., Green, J.G., Kessler, R.C., Nock, M.K., Mortier, P., Bruffaerts, R. (2019). Binge eating and purging in first-year college students: Prevalence, psychiatric comorbidity, and academic performance. International Journal of Eating Disorders, 53 (3), 339-348. https://doi.org/10.1002/eat.23211