Deze toolbox ondersteunt eerstelijnsprofessionals en organisaties bij kwaliteitsvolle communicatie over eet- en gewichtsproblemen. In het eerste deel vind je achtergrondinformatie om je grondig in het thema te verdiepen. In een tweede deel vind je, afgestemd op de eerstelijn, concrete handvatten en checklists die je snel kan gebruiken.
Een gezonde leefstijl bestaat uit meer dan enkel en alleen gezond eten en bewegen. Een gezonde leefstijl sluit aan bij volgende leefstijlthema’s:
Als zorgverlener of projectmedewerker binnen de eerstelijn kan je concrete handvaten vinden in dit ALLES♥-kader. Hieronder vind je een eerste toelichting van de verschillende leefstijlthema’s.
Eten doe je elke dag, meerdere keren. Toch hoeft eten geen groot deel van je dagbesteding of gedachten in te nemen. Het is belangrijk om op een ontspannen manier met eten om te gaan, en een evenwichtig eetpatroon uit te bouwen.
Er zijn attitudes en vaardigheden die een evenwichtig patroon ondersteunen. Deze attitudes en vaardigheden worden samengevat onder het begrip eetvaardigheden. Binnen Eetexpert noemen we hen de 4 G’s van competent eetgedrag.
In het kader van de ALLES wordt de term afwisselend eten gebruikt om te verwijzen naar competent eetgedrag.
Eten is leuk, voeding mag lekker zijn en genieten van eten en van de gegeten hoeveelheid mag.
Nieuw voedsel schrikt niet af, men durft proeven en leert iets lekker te vinden.
Luisteren naar ons lichaam als we eten: hebben we genoeg of nog honger?
Plannen van maaltijden, tussendoortjes en wat er gegeten wordt.
Ook binnen onderzoek werd er aangetoond dat er een relatie is tussen competent eetgedrag en eetproblemen/eetstoornissen: mensen die hoog scoren op competent eetgedrag rapporteren minder symptomen en kenmerken van eetstoornissen (Brown, Larsen, Nyland & Eggett, 2013; Lohse, Satter, Horacek, Gebreselassie & Oakland, 2007).
Op school of tijdens het werk zitten de meeste mensen lang stil, maar eigenlijk kan een lichaam daar niet zo goed tegen. Sta elk half uur even recht als dat kan. Geef je lichaam ook na school of na het werk wat beweging! Je hoeft hiervoor geen duur fitnessabonnement aan te schaffen. Fiets naar huis, wandel eens een blokje rond, of zoek met vrienden naar een fito-meter in je buurt! Bewegen vergt soms wat inspanning, maar zorg dat het plezierig blijft en bewaak de grenzen van jouw lichaam.
Sommigen vinden het leuk om een vaste sportgroep te hebben of zich aan te sluiten bij een club in hun buurt. Bekijk wat jij het fijnst en haalbaarst vindt. Vind je bewegen soms wat saai? Probeer eens een game of app uit waarbij je beweegt! Je hebt zelfs een loop app waarbij je achtervolgd wordt door zombies. Een beetje googelen kan heel wat inspiratie geven!
Je goed voelen in je lichaam is niet altijd vanzelfsprekend. Toch heeft lichaams(on)tevredenheid een grote invloed op je zelfvertrouwen, je mentale gezondheid en hoe je elke dag in het leven staat.
Je lichaamsbeeld is het beeld dat je van je lichaam hebt – niet alleen hoe het eruitziet, maar ook hoe het voelt en functioneert. Dit beeld ontstaat tijdens je leven door bijvoorbeeld:
Je kunt zowel positieve als negatieve gedachten hebben over je lichaam.
Lichaamstevredenheid betekent dat de positieve gevoelens overheersen, waardoor je je meestal comfortabel en zelfverzekerd voelt in je lijf.
Hoe je praat over eten, gewicht en uiterlijk heeft een invloed op hoe andere mensen zich voelen. Als eerstelijnswerker ben je een belangrijke omstaander voor kinderen, jongeren én volwassenen om lichaamstevredenheid te bevorderen. Gebruik je kracht als rolmodel door op een accepterende en neutrale manier te praten over lichamen. Communiceer als een ‘body buddy’ door onder andere te focussen op de talenten, successen en persoonlijkheid van de persoon voor je in plaats van op het uiterlijk. Daarnaast is het onder andere belangrijk gezondheid breed te definiëren (denk aan het acroniem ALLES♥) en te pleiten voor een gezonde leefstijl in plaats van gewichtsverlies.
Ook je ideeën en houding ten opzichte van je eigen lichaam kunnen anderen beïnvloeden. Sta hier zeker eens bij stil en probeer ook voor jezelf een goede ‘body buddy’ te zijn.
Zowel de infofiche MAATJE als de infofiche communiceren als body buddy tonen je wat je als eerstelijnswerker kan doen voor meer lichaamstevredenheid bij je patiënten/cliënten. Help mythes uit het leven, doorbreek stereotypen en draag zo bij aan een positieve omgeving die lichaamstevredenheid versterkt.
Lees meer over niet-stigmatiserend communiceren en mythes rond eten en gewicht in de bijhorende rubrieken van deze toolbox.
Ondanks wat sociale media ons doen geloven, moeten we ons niet altijd ‘happy’ voelen. Dipjes (groot en klein) maken deel uit van het leven. Op welke manier ga jij hier mee om? Sla je met de deuren? Of trek je je net terug? Spreek je er wel eens over met een vriend(in) of iemand anders die je vertrouwt? Al deze manieren zijn oké, maar zorg dat je verschillende manieren of copingstrategieën hebt om met je problemen om te gaan. Het is geen probleem om even alleen te willen zijn, maar als je je telkens terugtrekt bij een tegenslag, kan je je probleem ook niet oplossen.
Vaak slapen we te weinig of is onze slaap niet kwaliteitsvol genoeg. Jongeren hebben bijvoorbeeld ongeveer 9 uur slaap nodig, maar halen dit vaak niet. Ook volwassenen halen vaak geen 7 à 8 uur slaap. Enerzijds omdat we vroeg moeten opstaan om naar school of werk te gaan. Anderzijds omdat we met z’n allen ’s avonds series kijken, gamen, enzovoort en daardoor later gaan slapen of moeilijker inslapen. En in het weekend inhalen door “uit te slapen” maakt maandagochtend extra zwaar!
Toch is het belangrijk om ook in de week te zorgen dat je voldoende slaap krijgt. Zo zit je frisser in de les of op het werk, ben je beter bestand tegen stress, en kan je genieten van de leuke dingen.
Sociale verbondenheid is belangrijk voor mentaal welzijn en gezond eet- en leefgedrag. Veilige en steunende relaties zorgen voor een gevoel van erbij horen, helpen mensen beter omgaan met stress en emoties en verkleinen de kans dat eten wordt gebruikt als copingmechanisme. Onderzoek toont dat warme relaties samenhangen met meer lichaamstevredenheid, zelfwaardering en gezonder eetgedrag, en bescherming bieden tegen sociale druk en schoonheidsidealen. Een gebrek aan verbondenheid hangt daarentegen samen met meer emotioneel eten en eetproblemen. Sociale steun is ook belangrijk voor herstel en betere behandeluitkomsten. Investeren in warme relaties, open communicatie en een ondersteunende omgeving versterkt daarom de veerkracht en draagt bij aan een gezonde leefstijl.
Lees meer over de verschillende leefstijlthema’s op de onze infopagina:
Infofiche ALLES ❤︎ – Emoties hanteren
Omgaan met emoties als deel van een gezonde leefstijl.
Infofiche
– 261 KB
Infofiche ALLES ❤︎ – Leuk bewegen
Leuk bewegen is gepast bewegen + stilzitten onderbreken + plezier beleven.
Infofiche
– 248 KB
Infofiche ALLES ❤︎ – Lief zijn voor jezelf
Een positief lichaamsbeeld als deel van een gezonde lefstijl.
Infofiche
– 174 KB
Infofiche ALLES ❤︎ – afwisselend eten
Afwisselend eten is meer dan alleen wat je eet.
Infofiche
– 269 KB
Infofiche Gezonde leefstijl ALLES ❤︎ – slaap
Slaap als deel van een gezonde leefstijl.
Infofiche
– 240 KB
