Blijf up-to-date rond het beleid i.v.m. eet- en gewichtsproblemen.
okt 2023
Vlaanderen zet preventief verder in op gezondheidsdoelstellingen ‘De Vlaming leeft gezonder tegen 2025’. Op Vlaams niveau groeien er via de OSW bijeenkomsten (Ondersteuning Settinggericht Werken) netwerking tussen partnerorganisaties. Dit zorgt voor meer impact in de settings waar jongeren leven. De groeiversterkende materialen van Eetexpert worden mee verspreid door Logo’s bij steden en gemeenten, door Gezond sporten, Sport Vlaanderen en PO Gezond Leven in de sportsector, door de mutualiteiten en Huizen van het Kind naar gezinnen, door Ambrassade naar het jeugdwerk, door PO Gezond Leven en VWVJ in het onderwijs, door Gezond Leven, Domus Medica, Diabetes Liga en VWVJ in de zorg,…
Ondertussen is het RIZIV-team op vraag van de federale overheid druk bezig aan de afwerking van een nieuw zorgtraject eetstoornissen voor jongeren en jongvolwassenen (t.e.m. 23 jaar). Wat betekent dit concreet?
Ook het traject voor kinderen en jongeren met obesitas wordt stevig uitgebouwd: Vanaf 1 december ‘23 krijgen kinderen en jongeren met obesitas mét gezondheidsimpact (EOSS-P = 2 of meer) een gratis zorgtraject in een van de 25 PMOC (pediatrische multidiscipinaire obesitas centra). Er wordt ook financiering voorzien voor inschatting en advies vanuit de PMOCs aan eerstelijnsteams bij kinderen en jongeren met obesitas, en de vergoeding voor consultaties bij diëtisten wordt aangepast. De doelgroep voor de obesitasconventie wordt uitgebreid tot de groep van 2-18 jaar.
Meer info vind je op de website van het RIZIV. Het KCE werkte ook kwaliteitsindicatoren uit voor de PMOCs.
juni 2023
Sinds 14 sept 2022 hebben alle overheden in België afgesproken om samen te werken aan een goed traject ter preventie en zorg bij eetstoornissen. In Vlaanderen betekent dit een engagement van de Vlaamse Overheid én extra ondersteuning vanuit de Federale Overheid.
Uniforme gezondheidsversterkende boodschap in alle settings
Er wordt verder gewerkt aan een versterkende aanpak in alle settings rond jongeren: thuis, op school, in de sportclub, in het jeugdwerk, in de buurt en in de zorg. Dit maakt deel uit van het Vlaams beleidsplan ‘de Vlaming leeft gezonder’. In al deze settings wordt gewerkt aan een uniforme gezondheidsversterkende boodschap die gericht is op het bevorderen van een gezonde leefstijl waarbij het verhogen van lichaamstevredenheid, emoties hanteren en slaaphygiëne voorop staan naast het versterken van eetcompetenties en gezond beweeggedrag. (cf. ‘gezonde leefstijl = A.L.L.E.S’, met bijhorende ondersteuningsmaterialen en vormingen voor medewerkers uit alle settings). Op dit ogenblik is Eetexpert iov de Vlaamse Overheid bezig met het ontwikkelen van specifieke draaiboeken en werkmaterialen voor ouders, voor de sportcontext, voor het jeugdwerk, en voor lokaal beleid. Deze boodschap wordt ook opgenomen in specifieke beleidsplannen per setting: Gezonde school, Gezonde gemeente en Gezonde sportclub.
Doordacht mediawerk
Daarnaast worden ook verdere aanbevelingen en ondersteuning voorzien voor ‘doordacht mediawerk’. Groeiversterkende communicatie staat voorop en vervangt gewichtsgericht of probleemgericht taalgebruik. De toolbox voor mediamakers wordt verder verspreid, en ook gerichte materialen i.v.m. niet stigmatiserend communiceren in de schoolcontext, sportclubs en het jeugdwerk.
Detectie
In settings rond jongeren worden hulpverleners opgeleid om vroegtijdig risicofactoren voor eetstoornissen op te vangen. Het agentschap ‘Opgroeien’ richt zich op jonge kinderen, terwijl we CLB medewerkers in de schoolsetting ondersteunen met specifieke vormingen, draaiboeken en werkmaterialen voor het opvolgen van groei, gewicht en signalen van problematisch eetgedrag en welbevinden. Ook huisartsen en kinderartsen krijgen ondersteuning via gerichte stappenplannen, vormingen en werkmaterialen. Recent is de workforce voor vroegdetectie ook verruimd tot de brede groep eerstelijnswerkers rond jongeren en hun gezin, voor wie we ook al specifieke materialen, draaiboeken en vormingen hebben ontwikkeld.
Ernstinschatting
Voor de eerstelijn zijn er ook stappenplannen en werkmaterialen ontwikkeld voor ernstinschatting met een bijhorend vormingstraject dat momenteel in alle provincies geïmplementeerd wordt. Dit traject richt zich op motivering, diagnostiek, en ernstinschatting bij eetproblemen bij kinderen en jongeren door artsen, CLB-teams, diëtisten en psychologen.
Voor efficiënte zorgtoeleiding kunnen zij gebruik maken van de verwijslijn, die helpt bij het vinden van gespecialiseerde zorg in de eigen regio. wanneer dit nodig blijkt.
De Vlaamse Overheid stimuleert de CGG-teams om het gespecialiseerd ambulant zorgaanbod uit te breiden voor jongeren met een eetstoornis en hun context. Sinds 2022 zijn er in elke provincie gespecialiseerde CGG-zorgpunten aan het werk die binnen de CGGs zorgden voor algemene deskundigheidsbevordering (meer dan 60 cgg medewerkers per provincie werden getraind), zorguitbouw en de uitbouw van een nieuw innovatief aanbod oa groepsaanbod ter ondersteuning van ouders. Zij werken ondersteunend aan de GGZ netwerken en eerstelijnsuitbouw die door de federale overheid is ingezet.
Naar aanleiding van de sterke toename van complexe eetstoornissen tijdens de COVID-pandemie, en de hoge zorgnood hierrond, werd in het voorjaar 2022 door de federale overheid opdracht gegeven om een voorstel uit te werken voor een nieuwe zorgorganisatie bij eetstoornissen in België. Hiertoe werd de werkgroep eetstoornissen opgericht, ter voorbereiding van een interministeriële conferentie rond dit thema. In juni 2022 werd het rapport van deze werkgroep eetstoornissen goedgekeurd en opgepikt door de interkabinettenwerkgroep. Op 14/9/22 engageerden alle overheden zich om samen te werken aan een nieuw traject voor geïntegreerde preventie en zorg bij eetstoornissen. In het najaar 2022 werd door de federale overheid alvast 10 miljoen vrijgemaakt voor uitwerking van de voorgestelde innovatieve zorguitbouw bij eetstoornissen. Een transversale werkgroep binnen het RIZIV startte in november 2022 de technische voorbereiding voor uitwerking van een nieuwe conventie rond 4 werkpakketten:
Laagdrempelige zorg
Op dit ogenblik is er concreet al uitbreiding van laagdrempelige psychologische zorg opgestart: In samenwerking met het kenniscentrum Eetexpert is gerichte vorming geboden aan eerstelijnspsychologen en zijn er specifieke draaiboeken uitgewerkt. Zij zorgen, via de huidige ELP-conventie, voor aanvullend goedkoop zorgaanbod voor jongeren met eetstoornissen in alle provincies. Voor 11 euro per sessie kunnen jongeren met eetstoornissen gespecialiseerde eerstelijnspsychologische zorg opstarten, en dit tot maximaal 20 sessies per jaar.
Daarnaast is er ook groepsaanbod uitgewerkt voor jongeren met eetproblemen, en ook voor ouders is er aanvullend aanbod opgestart: eerstelijnspsychologen zorgen samen met CGG’ers voor specifieke oudertrainingen. Dit voorjaar lopen oudertrainingen vanuit de ELP-conventie in Waregem, Kortrijk, Gent, Aalst, Genk, en Tongeren. De andere provincies volgen in het najaar.
Aanbod voor complexe eetstoornissen
Tegen het eind van het jaar worden ook de andere werkpakketten verder uitgewerkt voor meer complexe eetstoornissen: Het bijkomend aanbod van supportteams ter ondersteuning van ambulante zorgverstrekkers die meer expertise willen invoegen, en deeltijdbehandeling voor patiënten en hun families (intensieve Multi-Family-Therapy of MFT) zitten dus in de pijplijn.
Uniforme gezondheidsversterkende boodschap in alle settings
In de preventie van obesitas wordt de internationaal bepleitte focusverschuiving verder doorgevoerd: De gewichtsgefocuste of caloriegefocuste benadering wordt verlaten, en vervangen door een groei- en gezondheidsversterkende aanpak. Deze wordt meegenomen in de hiervoor beschreven brede versterkende aanpak in alle settings rond jongeren: thuis, op school, in de sportclub, in het jeugdwerk, in de buurt en in de zorg als onderdeel van het Vlaams beleidsplan ‘de Vlaming leeft gezonder’. In al deze settings wordt concreet gewerkt aan het verspreiden van een uniforme gezondheidsversterkende boodschap die gericht is op het bevorderen van een gezonde leefstijl waarbij het verhogen an lichaamstevredenheid, emoties hanteren en slaaphygiëne voorop staan naast het versterken van eetcompetenties en gezond beweeggedrag. (cf. ‘gezonde leefstijl = A.L.L.E.S’, met bijhorende ondersteuningsmaterialen en vormingen voor medewerkers uit alle settings).
Doordacht mediawerk
Ter preventie van stigmatisering bij overgewicht, worden ook verdere aanbevelingen en ondersteuning voorzien voor doordacht mediawerk bij communicatie rond gewicht en overgewicht. Groeiversterkende communicatie staat voorop en vervangt gewichtsgericht of probleemgericht taalgebruik. De toolbox voor mediamakers wordt verder verspreid, en ook gerichte materialen i.v.m. niet stigmatiserend communiceren in de schoolcontext, sportclubs en het jeugdwerk.
Detectie en ernstinschatting bij obesitas
In settings rond jongeren worden hulpverleners opgeleid om vroegtijdig signalen van problematisch overgewicht op te vangen en hierrond op een goede manier te bejegenen. CLB medewerkers in de schoolsettings krijgen hiervoor specifieke vormingen, draaiboeken en werkmaterialen voor hun communicatie aan de weegschaal en voor het opvolgen van groei, gewicht en signalen van problematisch gewicht. Ook huisartsen en kinderartsen krijgen ondersteuning via gerichte stappenplannen, vormingen en werkmaterialen voor kinderen met obesitas, en een lichtensysteem is uitgewerkt ter ondersteuning van de brede groep eerstelijnswerkers rond kinderen en jongeren met obesitas, voor wie we ook specifieke materialen, draaiboeken en vormingen hebben ontwikkeld.
Voorefficiënte zorgtoeleiding kunnen zij gebruik maken van de verwijslijn, die helpt bij het vinden van gespecialiseerde zorg in de eigen regio. wanneer dit nodig blijkt.
Door de federale overheid is sinds eind 2022 een transversale werkgroep aan het werk ter verbetering van de zorg bij kinderen en jongeren met obesitas. Gekozen is daar om eerst te investeren in de groep met EOSS ≥2 (de groep waarbij de obesitas een sterke impact heeft op, of een ongunstige prognose heeft vanuit, het fysiek-mechanische domein, het medisch-metabole, het mentale, of de sociale context). Tegen eind 2023 wil men voor deze groep een gespecialiseerd multidisciplinair zorgpakket aanbieden in gespecialiseerde pediatrische obesitascentra in alle regio’s van België, met bijkomend ook expertiseondersteuning aan de eerstelijn.
OKT 2023
feb 2026 – Nieuw webinar: Casusconceptualisatie bij eetstoornissen Er is een nieuw webinar beschikbaar voor klinisch psychologen/orthopedagogen en (kinder)psychiaters. Versterk je vaardigheden in handelingsgerichte diagnostiek en casusconceptualisatie bij cliënten met een eetstoornis, met een sterke koppeling tussen theorie en praktijk. Dit webinar bouwt verder op de basisopleiding eetstoornissen voor klinisch psychologen en orthopedagogen van Eetexpert die jaarlijks gegeven […]
jan 2026 – Beleidsnieuws 2026 Hieronder vind je de meeste recente updates rond het preventie- en zorgbeleid bij eet- en gewichtsproblemen in Vlaanderen. Januari 2026 Ook in de voorbije maanden is stevig verder gebouwd aan een gepast en goed traject bij eet- en gewichtsproblemen in Vlaanderen. Team Preventie Op 15 december 2025 werden de nieuwe gezondheidsdoelstellingen voorgesteld met […]
jan 2026 – Nieuw bij Eetexpert Ontdek op deze pagina nieuwe informatie en materialen die we recent publiceerden. Ook onze nieuwe supervisiegroepen worden op deze pagina voorgesteld. Nieuwe infopagina over ADHD Het thema ‘speciale noden’ werd recent uitgebreid met een nieuwe infopagina over ADHD. ADHD vormt vaak een extra uitdaging voor evenwichtig eetgedrag en gaat vaak gepaard met […]
jan 2026 – In de uitrol van de conventie eetstoornissen werden de afgelopen maanden opnieuw belangrijke stappen gezet. Zo zijn er in elke provincie dagprogramma’s voor eetstoornissen opgestart, en daarnaast zijn er binnen elk referentiecentrum eetstoornissen supraregionale MAST-teams (Multidisciplinair Ambulant Support Team) van start gegaan. Provinciale dagprogramma’s Wanneer ambulante zorg onvoldoende effect heeft kan een deeltijd- of dagprogramma, […]
jan 2026 – Voor u gelezen: richtlijninformatie We zetten graag enkele interessante richtlijnen rond eet- en gewichtsproblemen in de kijker: een richtlijn van de WHO rond het gebruik van GLP-1, en een aanvulling op het aanbod SEES-guidelines (safe exercise at every stage). De WHO-richtlijn voor het gebruik van GLP-1 voor de behandeling van obesitas bij volwassenen In december […]
jan 2026 – Eetexpert was erbij op enkele interessante conferenties en vormingen. We geven jullie graag enkele inzichten mee uit de DADE conferentie (Diabetes and Disordered Eating) en uit de jaarlijkse VAE-workshop met Peter Rober die sprak over stress en zelfzorg bij het werken met eetproblematieken. Meer externe vormingen vind je in onze vormingsagenda. Diabetes and Disordered Eating […]
jan 2026 – In Vlaanderen volgen verschillende instanties via populatieonderzoeken de gezondheid van de bevolking en de prevalentie van ziekten op. Ook voor eet-en gewichtsproblemen worden er heel wat data verzameld. Ze laten ons toe om gezondheidstrends in kaart te brengen en vormen een belangrijke basis voor beleid, preventie en organisatie van de gezondheidszorg in België. Het afgelopen […]
jan 2026 – In 2025 zetten we sterk in op lichaamstevredenheid bij jongeren. Met het Body Buddy-project brachten we over heel Vlaanderen omstaanders van jongeren samen in verschillende co-creatiesessies: leerkrachten, hulpverleners, opvoedingsondersteuners, jeugdwerkers, ouders en andere betrokkenen. Zij spelen een cruciale rol als rolmodel, en dus als echte body buddy. Dankzij input uit verschillende hoeken ontwikkelden we nieuwe, […]